[B005] Jak wybrać projekt domu część 3/4 – ustawienie domu względem stron świata

Rozmieszczenie pomieszczeń względem stron świata

Gdy wstępnie wybierzesz już jeden lub kilka projektów domu, które spełniają Twoje oczekiwania pora na kolejny krok. Musisz zastanowić się w jaki sposób ustawić dom na Twojej działce. Oczywiście dużą pomocą będzie tu Architekt, który dokona adaptacji i umiejscowi budynek we właściwym miejscu. Jednak, jak zwykle, zalecam żebyś najpierw samodzielnie przemyślał ten temat i określił swoje potrzeby. W tym wpisie znajdziesz podstawowe zasady według jakich zwykle ustawia się budynek względem stron świata oraz odpowiedź jak taki układ wygląda w praktyce. Zapraszam do lektury.

Ustawienie teoretyczne i zasada podążania za słońcem

Powszechnie przyjęta zasada mówi, że należy rozmieszać pomieszczenia tak aby było w nich jak najwięcej światła, podczas gdy z nich korzystamy. Pomieszczenia w których przebywamy rano powinny być od wschodu. Pomieszczenia w których przebywamy w dzień, od południa, a pomieszczenia w których przebywamy wieczorem, od zachodu. W takim układzie mamy zatem:

  • Od wschodu: sypialnia, domowe biuro, kuchnia
  • Od południa: salon, jadalnia, taras, pokój dziecięcy, łazienka
  • Od zachodu: salon, jadalnia, taras, łazienka,
  • Od północy: wiatrołap, pomieszczenie gospodarce (spiżarnia, schowek), kuchnia, garaż

Schematycznie można to przedstawić w następujący sposób:

Teoretyczny układ pomieszczeń względem stron świata

Taki podział zapewnia domownikom maksymalny dostęp do naturalnego światła dziennego. Rankiem, gdy znajdujesz się w sypialni budzi Cię wschodzące słońce. Śniadanie w kuchni również zjesz o wschodzie słońca. Jeżeli pracujesz w domowym biurze to również możesz zacząć dzień pracy przy promieniach wschodzącego słońca. W południe oraz po południu spędzisz czas w nasłonecznionym salonie i jadalni, a w ciepłe dni na tarasie. Pokój zabaw dla dziecka będzie dobrze oświetlony przez cały dzień. Łazienka bliżej strony zachodniej zapewni ciepło na wieczorną kąpiel. Pozostałe pomieszczenia zlokalizowane od północy nie są bezpośrednio nasłonecznione, ale to nic nie szkodzi. Są to pomieszczenia techniczne i nie przebywasz tam zbyt długo.

Jest to najbardziej popularny sposób rozmieszczenia pomieszczeń w domu względem stron świata. Dlatego przypatrzmy mu się bliżej.

Jeśli jesteś na początku swojej przygody z budową domu, to może przyda Ci się:

Oświetlenie pomieszczeń zimą

W porze zimowej oraz w pochmurne dni wiosny i jesieni gdy naturalnego światłą słonecznego jest mało, wtedy układ pomieszczeń, który opisałem wyżej sprawdza się bardzo dobrze. W każdym pomieszczeniu w którym przebywasz, jest maksymalnie dużo naturalnego światła i ciepła pochodzącego od słońca. Dzięki temu nie ma potrzeby zapalania świateł sztucznych w domu (oszczędność na energii elektrycznej). Poza tym ludzki wzrok dużo bardziej woli światło naturalne od sztucznego. Promieniowanie słoneczne jest wystarczające do ogrzania pomieszczenia, lub po prostu wspomaga centralne ogrzewanie w zimne dni. W takim okresie chcielibyśmy mieć jak największe okna, aby jeszcze lepiej wykorzystać te naturalne zalety słońca.

Oświetlenie pomieszczeń latem

Latem oraz w słoneczne dni wiosny i jesieni naturalnego światła i ciepła słonecznego jest dużo, a nawet bardzo dużo. Przyjrzyjmy się zatem jeszcze raz takiemu samemu układowi pomieszczeń, ale tym razem w gorący, lipcowy dzień. Wschód słońca przypada około godziny 5:00, ale widno robi się już wcześniej. Jeżeli wstajesz o 6:00 to słońce jest już na tyle wysoko, że zaczyna nagrzewać pomieszczenia od wschodu: sypialnię, kuchnię, biuro. Przy śniadaniu jest już ciepło, a do pracy w domowym biurze lub do oglądania telewizji trzeba już zasłonić okno, bo światło zbyt mocno odbija się od ekranu. W południe oraz po południu słońce jest już wysoko i bardzo mocno nagrzewa salon jadalnię i pokój zabaw dziecka, które zlokalizowane są od strony południowej lub zachodniej. Im większe okna tym mniej cienia wewnątrz. Nie ma możliwości oglądania telewizji ani pracy przy komputerze bez zasłonięcia okien. Niestety cień jest wtedy tylko w północnej części domu, czyli w pomieszczeniach gospodarczych. Taras w upalny dzień jest zbyt nagrzany, aby na nim komfortowo przebywać. Ewentualnie można się opalać. Łazienka jest nagrzana w sam raz na zimną kąpiel. Najprzyjemniejsze zacienienie i temperatura panują w tym czasie w pomieszczeniach zlokalizowanych od północy, czyli w garażu, wiatrołapie, kotłowni.

Jak widzisz latem sytuacja całkowicie się odwróciła. Duże, przeszkolone powierzchnie działają jak szklarnia, a w pomieszczeniach gdzie przebywasz brakuje cienia. Na ten problem są dwa, powszechne sposoby: rolety okienne zewnętrzne i klimatyzacja. Można też dodatkowo posadzić drzewa liściaste od południa – zimą nie mają liści, a latem ograniczą dostęp promieni słonecznych. Można tak zrobić jednak trzeba się liczyć z koniecznością regularnego czyszczenia rynien i grabienia liści.

Rolety okienne są dobrym sposobem na ograniczenie ilości wpadającego światła. Zwróć jednak uwagę, że im większe okna, tym więcej rolet, tym większy koszt budowy. A jeżeli masz okna trójkątne to koszty wzrosną jeszcze bardziej. I co się dzieje w praktyce? Masz piękny dom z dużymi oknami po to, żeby jak najwięcej światła wpadało do środka, a przez przynajmniej dwa miesiące w roku są one całkowicie zasłonięte, a w domu jest tak ciemno, że trzeba w dzień zapalać światło. Może w takim wypadku klimatyzacja? Jak najbardziej tak, jednak jeżeli chcesz ją zamontować to najlepiej przewidzieć to już na etapie projektu. Wtedy masz szanse optymalnie poprowadzić kanały wentylacyjne i przewidzieć miejsce na centralę wentylacyjną. A dodatkowo będziesz musiał liczyć się ze znacznym rachunkiem za energię elektryczną. W najbardziej upalne dni trzeba będzie zasłonić okna, jednocześnie zapalić światła i włączyć klimatyzację. Czy przesadzam? Niekoniecznie.

Latem chciałoby się mieć jak najmniejsze okna i odwrócić układ pomieszczeń tak aby te codziennego użytku były od północy. Dlatego przy wyborze projektu odradzam zastosowanie wielu, dużych okien. Okna średniej wielkości zwykle w zupełności wystarczą w codziennym użytkowaniu.

Jak wygląda Twój dzień?

Powyżej opisałem przykład w którym cały dzień przebywasz w domu, ale pewnie nie jest to zgodne z rzeczywistością. Przecież każdy człowiek ma własny tryb dnia, do tego różny w tygodniu i w weekendy. Dlatego ponownie polecam zastanowić się nad potrzebami Twoimi i Twojej rodziny. Przecież ogólne wytyczne wcale nie muszą Ci odpowiadać. Najczęściej jest przecież tak, że ludzie w ciągu dnia pracują, a czas w domu spędzają dopiero po południu i w nocy. Podobnie dzieci – w dzień są w szkole. A Ty może pracujesz na nocne zmiany? Może w weekendy nie ma Cię w domu? Może latem uwielbiasz wylegiwać się na tarasie w pełnym słońcu? Jak zmieniają się Twoje potrzeby latem i zimą? Jakie masz dotychczasowe doświadczenia?

 Przemyśl swoje własne potrzeby i pod tym kątem analizuj projekt domu.

Praktyczne ustawienie pomieszczeń względem stron świata

Zakładając dość ogólny przypadek, że w domu powinno być w sam raz światła i ciepła przez cały dzień i o dowolnej porze roku przedstawię Ci mój pomysł na układ pomieszczeń w domu.

  • Salon: od wschodu. Latem nie przegrzewa się, a po południu słońce nie świeci w telewizor/komputer i jest zacieniony. Jednocześnie można zastosować dość duże okno aby zimą było sporo światła i ładny widok. Podobną zasadą można się kierować przy umieszczaniu pokoju dla dziecka.
  • Taras: od wschodu. Z tarasu korzysta się głównie w pogodne i ciepłe dni. Wtedy też na tarasie szukamy raczej cienia a nie słońca. Latem, po południu taras od wschodu będzie już zacieniony.
  • Kuchnia i jadalnia: od północy. Kuchnia jest pomieszczeniem, które generuje sporo ciepła przy gotowaniu i nie ma potrzeby dogrzewać go dodatkowo słońcem. Poza tym przy kuchni może znajdować się spiżarnia, która z definicji powinna być pomieszczeniem chłodniejszym, bez dostępu słońca. Jadalnia powinna, dla wygody, przylegać do kuchni, np. może być pomiędzy kuchnią a salonem.
  • Pokój, biuro: od zachodu lub od wschodu. Zależnie od tego czy pracujesz rano czy wieczorem oraz od tego czy potrzebujesz dużo naturalnego światła czy raczej go unikasz (monitory).
  • Sypialnia: od północy. Pomieszczenie chłodniejsze i ciemniejsze tworzy warunki bardziej sprzyjające do snu.
  • Łazienka: od południa. To małe pomieszczenie w którym dobrze jest utrzymywać temperaturę wyższą o około 3 stopnie niż w pozostałych pomieszczeniach. Słońce od strony południowej będzie je naturalnie dogrzewało.
  • Wiatrołap, pomieszczenia gospodarcze, kotłownia i garaż: bez znaczenia. Po prostu powinny być ustawione tak aby pasowały do układu pozostałych pomieszczeń i układu domu na działce.

Powyższą propozycję ustawienia pomieszczeń względem stron świata można przedstawić na rysunku:

Sekcja komentarzy i dostęp do zamkniętej grupy na FB dostępne są tylko dla subskrybentów wersji PREMIUM.

Witaj Inwestorze!

Na budowach i w projektach ciągle widzę te same, powtarzające się błędy. Ty nie musisz ich popełniać. Przecież możesz zapisać się na newsletter i pobrać darmowy ebook!

Oprócz niego dostaniesz 10 innych przydatnych plików i przypomnienia o nowych artykułach!



Zapisując się wyrażasz jednocześnie zgodę na otrzymywanie newslettera.