[B040] Schody – rodzaje kształtu, konstrukcji i sposoby wykonania

schody żelbetowe

Z tego artykułu dowiesz się:

  • jaki kształt schodów będzie najlepszy dla Twojego domu;
  • jakie wymagania stawiamy schodom aby były wygodne i bezpieczne;
  • z jakiego materiału najlepiej wykonać schody;
  • na co zwrócić uwagę przy zbrojeniu schodów żelbetowych;
  • jak kontrolować wykonawcę na budowie;

Witaj Inwestorze!

Jeśli budujesz dom z poddaszem użytkowym to jednym z niezbędnych elementów w Twoim domu będą schody. Łatwa, wygodna i bezpieczna komunikacja pomiędzy parterem i poddaszem jest ważna dla komfortu mieszkania. Oprócz tego schody mogą być też świetnym elementem wystroju wnętrza, albo pod schodami można urządzić mały schowek na przysłowiową miotłę i odkurzacz.

Na pewno wybrany przez Ciebie projekt domu określa jakie mają się znaleźć w nim schody. Znajdziesz tam kształt, wielkości, materiał, sposób wykończenia itp. Czasem zaproponowane rozwiązanie będzie Ci odpowiadało, czasem będziesz wolał zamienić je na coś innego. Przyjrzyjmy się zatem, od początku jakie mamy możliwości przy budowie schodów.

Podstawowe rodzaje schodów

Ze względu na kształt możemy wyróżnić wiele rodzajów schodów. W budownictwie jednorodzinnym możliwości są jednak stosunkowo małe, a ze względu na ograniczoną przestrzeń potrzebujemy schodów, które zajmą jak najmniej powierzchni użytkowej. Dlatego najpopularniejsze są:

  • Schody jednobiegowe – składają się tylko z jednego prostego ciągu stopni (biegu). Jest to najprostszy rodzaj schodów, ale wymaga dość długiego pomieszczenia aby je umiejscowić.
  • Schody dwubiegowe zwykłe ze spocznikiem – składają się z jednego biegu prostego, spocznika i drugiego biegu prostego skierowanego w przeciwną stronę (obróconego o 180 stopni względem pierwszego) W dalszym ciągu są to schody łatwe do wykonania, a dodatkowo są całkiem “kompaktowe”. Stąd ich bardzo duża popularność.
  • Schody dwubiegowe łamane ze spocznikiem – składają się z tych samych elementów co schody dwubiegowe zwykłe, a różnią się jedynie kierunkiem drugiego biegu, który zwykle ustawiony jest pod kątem 90 stopni względem pierwszego.
  • Schody dwubiegowe, zabiegowe (zwykłe i łamane) – Ilość i ułożenie biegów jest takie same jak w schodach dwubiegowych ze spocznikiem. Zasadniczą różnicą jest umiejscowienie stopni o trójkątnym kształcie w miejscu spocznika. Dzięki temu schody zabiegowe mogą być jeszcze mniejsze (zajmować mniejszą powierzchnię) od swoich odpowiedników ze spocznikiem. Z tego względu są one powszechnie stosowane w bardzo małych domach. Niestety trójkątne stopnie są mało wygodne, a dla dzieci i osób starszych mogą być wręcz niebezpieczne.
  • Schody kręcone – można wyróżnić w nich jeden zakrzywiony bieg schodowy składający się ze stopni o trójkątnym (lub trapezowym) kształcie. Zajmują bardzo małą powierzchnię, ale nie należą do wygodnych. Dlatego najlepiej nadają się jako schody mało uczęszczane, np. do pomieszczeń technicznych itp. Są również trudne do wykonania z żelbetu, a z drugiej strony można kupić gotowe schody kręcone drewniane lub stalowe do samodzielnego montażu.
rodzaje schodów
Rodzaje schodów

Wymagania jakie muszą spełniać schody wewnętrzne

Schody służą do komunikacji pomiędzy piętrami, dlatego muszą być przede wszystkim wygodne i bezpieczne. To bardzo ogólne pojęcia, ale na szczęście możemy je dużo dokładniej zdefiniować za pomocą konkretnych wymiarów jakie muszą mieć schody. Zwykle Twój projekt architektoniczny zawiera odpowiednie wymiary i wystarczy po prostu je zastosować. Często jednak można spotkać się ze zmianami na etapie budowy, takimi jak zmiana schodów zabiegowych na schody ze spocznikiem (lub odwrotnie), zmiana wysokości kondygnacji itp. Dlatego chciałbym Ci przedstawić najważniejsze wymogi (wymiary) jakie muszą spełniać Twoje schody, tak aby w przypadku jakichkolwiek zmian dalej pozostały wygodne i bezpieczne. Są one zawarte w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i dla domów jednorodzinnych wyglądają następująco:

  • minimalna szerokość użytkowa biegu i spocznika (czyli między balustradą a ścianą lub pomiędzy dwoma balustradami) – 80cm; wygodna szerokość -100cm;
  • maksymalna wysokość stopnia 19cm;
  • zaleca się aby liczba stopni w jednym biegu wynosiła co najmniej 3;
  • zaleca się aby liczba stopni w jednym biegu wynosiła maksymalnie 17;
  • głębokość stopni w schodach zabiegowych i kręconych powinna wynosić co najmniej 25cm w odległości nie większej niż 40cm od poręczy balustrady wewnętrznej;
  • głębokość stopni powinna spełniać warunek 2h+s = 60cm do 65cm.

Ostatni z w/w warunków wygląda nieco zagadkowo, ale już wyjaśniam. Spełnienie tego równania oznacza, że schody będą wygodne w użytkowaniu. Mając zaprojektowane schody należy wykonać obliczenie w następujący sposób: 2x wysokość stopnia (h) + długość stopnia (s) powinna mieścić się w granicach od 60cm do 65cm. Przykładowo: wysokość stopnia h=17cm, głębokość stopnia s=29cm, mamy zatem: 2×17+29=63cm – czyli mieścimy się w zakresie 60-65cm. Jeżeli warunek nie jest spełniony, to powinieneś zwrócić się do architekta w celu poprawienia projektu schodów.

Uwaga!

W tym momencie konieczne należy zwrócić uwagę na fakt, że projekty architektoniczne podają wymiary schodów (również poziomów na piętrze i parterze) już z warstwami wykończeniowymi! Oznacza to, że jeśli planujesz zastosować schody żelbetowe z okładzinami drewnianymi to musisz to koniecznie uwzględnić na etapie wykonania. Dowiedz się jaka będzie rzeczywista grubość Twoich stropni i podstopni, jaki jest potrzebny luz montażowy i odejmij tą samą wartość od każdego stopnia. Zwykle będzie to około 4-5cm.

Uwaga!

Wysokość stopni dobrana jest tak, aby była wygodna (zwykle wysokość wynosi 16-19cm) i dzieliła wysokość pomiędzy podłogą parteru i podłogą piętra na równe części. Należy tu zwrócić szczególną uwagę na zachowanie dokładnej wysokości kondygnacji i wszystkich warstw wykończeniowych zgodnie z projektem. Zmiana wysokości kondygnacji spowoduje zmianę wysokości stopni i należy o tym pamiętać. Podobnie zmiana grubości warstw wykończeniowych podłogi na parterze lub na piętrze spowoduje, że pierwszy lub ostatni stopień będą znajdowały się na innej wysokości względem surowej konstrukcji.

Na wykonanie wszystkich stopni o jednakowej wysokości, właściwe umiejscowienie pierwszego i ostatniego stopnia względem warstw wykończeniowych składa się wiele szczegółów. Każda zmiana projektu niesie za sobą zmianę w schodach. Dlatego przed przystąpieniem do ich wykonania należy dokładnie sprawdzić wszystkie wymiary. Warto też narysować schody w rzeczywistej skali na ścianie do której będą przylegały. Jeśli masz wątpliwości to poproś o pomoc kierownika budowy. Szczególnie w przypadku schodów żelbetowych, wprowadzenie później poprawek może być trudne albo nawet niemożliwe. Lepiej sprawdzić wszystko kilka razy.

Z jakiego materiału wykonać schody?

Schody mogą być wykonane z różnych materiałów. Co więcej można wykonać część konstrukcyjną i część wykończeniową z różnych materiałów. W tym artykule skupiam się tylko na omówieniu części konstrukcyjnej schodów bo tylko ta jest nam potrzebna na etapie wykonywania SSO. Mamy tu do wyboru trzy główne materiały: stal, drewno i żelbet.

Ten artykuł to jedynie ułamek informacji jakie będą Ci potrzebne przy budowie domu. Zapisz się na newsletter i dowiedz się więcej!



Zapisując się wyrażasz jednocześnie zgodę na otrzymywanie newslettera.

Schody stalowe

Schody o konstrukcji stalowej mogą być kształtowane w niemal dowolny sposób. Sama konstrukcja również może być wykonana na wiele sposobów: jako jedna belka nośna, dwie nośne belki policzkowe, stopnie podwieszane itp. Pomimo ogromu możliwości wszystkie schody stalowe mają kilka cech wspólnych:

  • Stosunkowo lekka konstrukcja, mogą być zastosowane zarówno w domach murowanych jak i szkieletowych. Nadają się też do budynków remontowanych i modernizowanych;
  • Można je wykonać zarówno na etapie SSO jak i na etapie wykończeniowym. Niestety w przypadku gdy konstrukcja jest jednocześnie wykończeniem lepiej wstrzymać się z ich wykonaniem do etapu wykończeniowego. Utrudnia to poruszanie się po budowie w czasie wcześniejszych prac;
  • Bardzo szybki montaż;
  • Ze względu na mały ciężar i słabe zdolności do tłumienia drgań mają bardzo słabe właściwości akustyczne, tzn. prawie wcale nie tłumią dźwięków uderzeniowych;
  • Ogromne możliwości co do sposobu wykończenia i kształtu.

Schody drewniane

Drewno jest bardzo uniwersalnym materiałem i może służyć zarówno jako wykończenie oraz jako konstrukcja. Może też jednocześnie pełnić obydwie te funkcje. Tutaj, podobnie jak w przypadku schodów o konstrukcji stalowej, mamy niemal nieograniczone możliwości kształtowania wyglądu i konstrukcji schodów. Charakterystyczne cechy również są bardzo podobne:

  • Stosunkowo lekka konstrukcja, mogą być zastosowane zarówno w domach murowanych jak i szkieletowych. Nadają się też do budynków remontowanych i modernizowanych;
  • Można je wykonać zarówno na etapie SSO jak i na etapie wykończeniowym. Niestety w przypadku gdy konstrukcja jest jednocześnie wykończeniem lepiej wstrzymać się z ich wykonaniem do etapu wykończeniowego. Utrudnia to jednak poruszanie się po budowie w czasie wcześniejszych prac;
  • Bardzo szybki montaż;
  • Ze względu na mały ciężar mają przeciętne właściwości akustyczne, tzn. nie najlepiej tłumią dźwięki uderzeniowe;
  • Drewno jest materiałem naturalnym i zmienia swoją objętość zależnie od wilgotności otoczenia. W praktyce sprowadza się to zwykle do trzeszczenia i skrzypienia schodów drewnianych po kilku latach eksploatacji. Można ograniczyć niepożądane dźwięki, ale nie da się tego całkowicie uniknąć;
  • Ogromne możliwości co do sposobu wykończenia i kształtu.

Schody żelbetowe

Schody żelbetowe są jednymi z najbardziej popularnych rozwiązań we współczesnym budownictwie. Elementem konstrukcyjnym jest tutaj (najczęściej) płyta żelbetowa o odpowiednim nachyleniu z ukształtowanymi na górnej powierzchni stopniami. Można im nadać niemal dowolny kształt. Schody różnią się od stalowych i drewnianych w następujący sposób:

  • Ciężka konstrukcja żelbetowa wymaga oparcia na solidnym fundamencie i stropie żelbetowym. Nie nadają się do budynków szkieletowych i są trudniejsze do wykonania przy remontach i modernizacjach;
  • Wykonuje się je tylko na etapie SSO dzięki czemu ułatwią komunikację na wszystkich późniejszych etapach budowy;
  • Stosunkowo czasochłonne w wykonaniu;
  • Dobre właściwości akustyczne dzięki wysokiej masie własnej;
  • Różne możliwości wykończenia: okładziny z płytek, drewniane, itp.;
  • Wysoka odporność na ogień;
schody żelbetowe
Schody żelbetowe w trakcie budowy

Z jakiego materiału schody wybrać?

Jeśli zastanawiasz się z jakiego materiału najlepiej wykonać konstrukcję schodów w Twoim domu to niestety niewiele mogę Ci pomóc. Jest to kwestia przede wszystkim estetyki i wyglądu Twojego wnętrza. Każdy rodzaj konstrukcji jest bardzo dobry i bez problemu spełni swoją podstawową funkcję jaką jest zapewnienie komunikacji pomiędzy piętrami. Wady i zalety poszczególnych konstrukcji przedstawiłem Ci powyżej więc wybierz tą, która najlepiej spełnia Twoje oczekiwania.

Subiektywna porada do wyboru schodów

Moim zdaniem schody o lekkiej konstrukcji (drewnianej lub stalowej) i lekkim wyglądzie sprawdzą się w pomieszczeniach, których chcemy uzyskać jak najwięcej przestrzeni. Schody żelbetowe mają cięższy wygląd, więc bez problemu można je zastosować gdy nie będą mocno wyeksponowane albo znajdzie się pod nimi schowek.

Jeśli nie możesz się zdecydować: wybierz konstrukcję żelbetową. Jest trwała, umożliwia chodzenie już na etapie budowy i później będziesz mógł “na spokojnie” zastanowić się nad sposobem wykończenia. Schody żelbetowe są też stosunkowo tanie w porównaniu do wysokiej jakości schodów stalowych lub drewnianych. Jeśli wybierzesz schody drewniane lub stalowe, nad ich wykonaniem i kontrolą jakości będziesz musiał zastanowić się dużo później, na etapie wykończeniowym. Jeśli wybrałeś schody żelbetowe to ich wykonanie odbywa się zwykle jednocześnie albo zaraz po wykonaniu stropu. Dlatego w tym artykule związanym z budową SSO przyjrzyjmy się im dokładniej.

Konstrukcja schodów żelbetowych

Popularne we współczesnym budownictwie jednorodzinnym schody żelbetowe, niezależnie od kształtu mają bardzo prostą konstrukcję płytową. Inaczej mówiąc: schody podlegają tym samym zasadom pracy, projektowania i wykonania co inne płyty żelbetowe: płyty fundamentowe, stropy, balkony. Różnica tkwi właściwie tylko w kształcie. Płyta schodowa jest pochylona i na swojej górnej powierzchni ma ukształtowane stopnie. Dodatkowo płyta może być załamana (schody zabiegowe) albo składać się z kilku mniejszych płyt, np. w schodach dwubiegowych ze spocznikiem. Zewnętrzny, niemal dowolny kształt schodom nadawany jest przez odpowiednio uformowany beton, a odpowiednią nośność konstrukcji musi zapewnić prawidłowo wykonane zbrojenie. I tu zaczynają się komplikacje.

Zasadę działania i sposób wykonania stropów żelbetowych (czyli płyt żelbetowych) omówiłem szczegółowo w artykułach:

[B038] Strop nad parterem i nie tylko – który jest najlepszy?
[B039] Jak prawidłowo wykonać strop gęstożebrowy i nie tylko

Zapraszam Cię do zapoznania się z nimi, abyś mógł lepiej zrozumieć o co chodzi w schodach żelbetowych.

Zbrojenie schodów żelbetowych

Z jednej strony schody żelbetowe to po prostu płyta żelbetowa, ale z drugiej jest to płyta o znacznie bardziej skomplikowanym kształcie niż np. strop monolityczny. Samo nadanie odpowiedniego kształtu betonowych schodów jest stosunkowo łatwe. Wystarczy wykonać szalunek i zachować wymiary zgodne z projektem (lub też uwzględnić ewentualne zmiany). Nieco trudniej sytuacja wygląda ze zbrojeniem.
Zbrojenie schodów dwubiegowych ze spocznikiem
Zbrojenie schodów dwubiegowych ze spocznikiem

Omówmy sytuację na przykładzie schodów dwubiegowych ze spocznikiem. Dolny bieg opiera się na fundamencie i przechodzi w płytę spocznika. Płyta spocznika opiera się np. na trzech ścianach, a górny bieg wychodzi z płyty spocznika i jest zakotwiony w stropie. Mamy zatem do czynienia z trzema elementami połączonymi w jeden, a każdy z nich jest inaczej podparty, ma inny schemat statyczny i powinien być zbrojony w inny sposób. A to tylko jedna z wielu możliwości konstruowania schodów żelbetowych. Wystarczy, że w inny sposób zaprojektuje się połączenia między biegiem a spocznikiem, albo w inny sposób będzie podparty spocznik na ścianach (np. na jednej a nie na trzech) i już mamy inny schemat statyczny i inne zbrojenie. Jaki wynika z tego wniosek? Bardzo prosty: schody między sobą mogą wyglądać podobnie, ale zbrojenie zawsze zależy od przyjętego przez konstruktora sposobu podparcia i może się bardzo różnić. Ale na tym nie koniec: ilość możliwych sposobów zbrojenia schodów jest bardzo różna, a obliczenia potrzebnego zbrojenia w złożonych, przestrzennych układach płyt jest dość trudne. Jak najbardziej da się to zrobić, ale szczegółowa analiza takich schodów kosztowałaby więcej niż typowy projekt domu. Konstruktorzy radzą sobie z tym przez upraszczanie schematów statycznych schodów. Inaczej mówiąc: złożony, przestrzenny kształt schodów rozkładają na mniejsze, prostsze elementy. Nie ma w tym nic złego. Tak zaprojektowane schody będą zawierały prawdopodobnie nieco więcej zbrojenia niż to konieczne i będą łączyły kilka różnych sposobów zbrojenia płyt. Ważne jest jednak to, że projekt w ogóle będzie. 

Powyższym przykładem chcę Ci uświadomić, że właściwe zbrojenie schodów zależy od wielu czynników i wcale nie jest naturalne ani oczywiste. Niestety zdarzają się też projekty typowe w których schody opisane są jako: “drewniane lub stalowe o konstrukcji samonośnej”, a odpowiedzialność za wykonanie w tym miejscu schodów żelbetowych zrzucana jest na wykonawcę. To niedopuszczalne uproszczenie ze strony projektanta może mieć poważne konsekwencje na budowie. Nie doświadczony wykonawca nie będzie wiedział jak należy zbroić schody. W najlepszym wypadku sposób zbrojenia określi kierownik budowy (mimo że to nie jego obowiązek), a w najgorszym schody mogą popękać a nawet się zawalić. Zdarza się to bardzo rzadko, ale po co ryzykować…

Kończąc ten teoretyczny wywód chcę Ci powiedzieć jedną, najważniejszą zasadę dotyczącą schodów żelbetowych: bezwzględnie musisz posiadać projekt zbrojenia schodów, a wykonawca musi wykonać zbrojenie zgodnie z projektem. Co więcej: schody łączą się z fundamentem i ze stropem więc te elementy również muszą być odpowiednio zaprojektowane.

Myślisz, że podane tu informacje mogą się jeszcze komuś przydać? Udostępnij je!

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on whatsapp
WhatsApp
Share on email
Email

Przykład zbrojenia schodów żelbetowych

Zgodnie z tym co pisałem powyżej: istnieje wiele różnych kształtów i możliwości podparcia schodów, a zatem i sposobów zbrojenia. Nie sposób tu omówić wszystkich rozwiązań i nie ma też takiej potrzeby: od dokładnego określenia zbrojenia w Twoim przypadku jest przecież projekt. Mimo to chciałbym Ci pokazać jeden, ogólny przykład zbrojenia schodów dwubiegowych ze spocznikiem. Wybrałem ten typ ponieważ występuje w nim jeden, nagminnie popełniany błąd w zbrojeniu.

Przykład zbrojenia schodów dwubiegowych
Przykład zbrojenia schodów żelbetowych

W schodach dwubiegowych pokazanych na rysunku możemy “myślowo” wydzielić dwie płyty: 1 – dolny dolny bieg ze spocznikiem, 2 – górny bieg ze spocznikiem. Każda z tych płyt ma swoje zbrojenie główne, ułożone wzdłuż stopni i spocznika. Obydwie płyty 1 i 2 będą połączone przez zbrojenie spocznika, ułożone wzdłuż jego długości. W takim układzie zbrojenia mamy do czynienia z żelbetowymi płytami, które nie są płaskie tak jak np. strop, ale są załamane w miejscu połączenia biegu ze spocznikiem. Taka sytuacja wymusza specjalny przebieg zbrojenia:

  • W wewnętrznych narożach załamanej płyty, czyli np.: w miejscu przejścia fundamentu w dolny bieg schodów, w miejscu przejścia dolnego biegu w spocznik, w miejscu przejścia górnego biegu w strop, należy dolne zbrojenie płyty przeprowadzić jako proste poza naroże. Innymi słowy: zbrojenie biegu i zbrojenie spocznika jest wykonane z dwóch mijających się prętów. Niedopuszczalne jest zagięcie w tym miejscu zbrojenia dolnego biegu i przeprowadzenie go jako jednego pręta w dolne zbrojenie spocznika. Niestety jest to powszechny błąd na budowach.
  • W zewnętrznych narożach załamanej płyty, czyli np. w miejscu przejścia spocznika w górny bieg schodów, należy dolne zbrojenie płyty przeprowadzić jako ciągłe (z jednego, zagiętego pręta) ze spocznika do biegu. Niedopuszczalne jest w tym miejscu łączenie prętów na mijankę lub na zakład.

Zdaję sobie sprawę, że słowny opis tego rozwiązania jest dość zawiły, dlatego najlepiej przyjrzyj się dokładnie rysunkowi przedstawionemu wyżej. Pamiętaj, że na Twojej budowie obowiązuje Twój projekt budowlany i tam właśnie znajdziesz dokładny rysunek zbrojenia Twoich schodów. Zwróć dokładnie  uwagę jak narysowany jest przebieg każdego z prętów zbrojeniowych.

błędne zbrojenie schodów żelbetowych
Typowy błąd w zbrojeniu schodów żelbetowych. Dolne zbrojenie biegu przechodzi w dolne zbrojenie stropu.

Fundament schodów

Każde schody powinny posiadać odpowiedni fundament. Czasem będzie to stopa fundamentowa, a czasem przedłużenie murowanej ściany fundamentowej. Szczegóły muszą być określone w projekcie na rysunku fundamentów. Niestety w przypadku gdy Twój projekt typowy zakłada np. schody drewniane na konstrukcji samonośnej to może wcale nie być przewidziany fundament. I rzeczywiście, w przypadku lekkich schodów typowy, ciężki fundament może nie być konieczny, a wystarczy jedynie mała wylewka (stopa) w odpowiednim miejscu.

Niezależnie od rodzaju potrzebnego fundamentu powinien on być dokładnie zaprojektowany. Pamiętaj, że musi on posiadać odpowiednią hydroizolację, zbrojenie, pręty startowe do schodów itp. O tym wszystkim pisałem już w poprzednich artykułach. Jeśli czegokolwiek brakuje w Twoim projekcie, to konieczne poproś projektanta o uzupełnienie.

hydroizolacja schodów
Hydroizolacja pomiędzy fundamentem i schodami wykonana z papy. Niestety jest podziurawiona przez pręty startowe i w takiej formie nie spełnia swojej funkcji.

Oparcie schodów na stropie i ścianach

Schody żelbetowe wymagają nie tylko solidnego oparcia na fundamencie, ale również na stropie. Jeśli Twój projekt przewidywał lekkie, drewniane schody samonośne, to prawdopodobnie strop nie został przystosowany do przenoszenia dodatkowego obciążenia od ciężkich schodów żelbetowych. Dlatego już na etapie projektowania powinieneś zwrócić uwagę nie tylko na projekt schodów i ich zbrojenia, ale również na sposób ich oparcia na stropie. Jeśli w Twoim projekcie brakuje szczegółów tego rozwiązania to koniecznie poproś projektanta o uzupełnienie.

Jeżeli Twój projekt przewiduje oparcie schodów lub spocznika na ścianach, to upewnij się że ten szczegół jest dokładnie narysowany. Np. w przypadku gdy spocznik ma oprzeć się w wykutej w ścianie bruździe sprawdź jaka powinna być jej głębokość i wysokość.

Kontrola prawidłowego wykonania schodów żelbetowych

Schody żelbetowe mogą być wykonywane i betonowane jednocześnie ze stropem żelbetowym, albo osobno, tuż po nim. Niezależnie od kolejności prac, sposób wykonania i sprawdzenia schodów jest bardzo podobny do innych elementów żelbetowych. Prawidłowość wykonania wszystkich prac możesz skontrolować przy pomocy poniższej listy. Pamiętaj też, że zbrojenie schodów jest jedną z prac ulegających zakryciu i bezwzględnie musi zostać odebrane przez kierownika budowy.

schody żelbetowe
Szalunki i zbrojenie schodów w trakcie budowy

Podczas kontrolowania budowy schodów żelbetowych zwróć uwagę na:

  1. Hydroizolacja fundamentu. Na tym etapie budowy powinieneś mieć wykonany fundament schodów, który posiada już własną hydroizolację. Na jego wierzchu należy ponownie wykonać hydroizolację poziomą, która będzie zapobiegała kapilarnemu podciąganiu wody z fundamentu do schodów. Można do tego użyć paska papy lub masy polimerowo-cementowej. Wszystko zależy od tego czy i w jaki sposób z fundamentu wychodzi zbrojenie startowe do schodów. Temat hydroizolacji poruszałem szczegółowo w artykule: [B023] Hydroizolacja fundamentów.
  2. Pręty startowe fundamentu i stropu. Podczas budowy fundamentów i budowy stropu należy sprawdzić w jaki sposób będą później wykonywane schody. Prawdopodobnie trzeba będzie wcześniej przygotować odpowiednie pręty startowe. Koniecznie sprawdź co przewiduje projekt.
  3. Sprawdzenie projektowanych wymiarów schodów. Przed przystąpieniem do wykonywania szalunków schodów koniecznie sprawdź, czy projektowane wymiary schodów są zgodne z sytuacją na budowie. Szczególną uwagę należy zwrócić na wysokość kondygnacji i długości poszczególnych biegów. W razie dużych rozbieżności skonsultuj się z projektantem lub kierownikiem budowy w celu naniesienia poprawek.
  4. Wymiary szalunków. Kształt, a co za tym idzie wszystkie wymiary schodów zostaną nadane przez odpowiednio wykonane szalunki. Dlatego należy koniecznie sprawdzić wszystkie wymiary, a w szczególności: wysokość, głębokość i szerokość stopni; wysokość pierwszego stopnia względem planowanego poziomu podłogi na parterze i wysokość ostatniego stopnia względem planowanego poziomu podłogi na piętrze; czy zostały uwzględnione grubości warstw wykończeniowych schodów, grubość płyty biegu i płyty spocznika.
  5. Solidność szalunków. Szalunki muszą być zrobione bardzo solidnie. Mogą być wykonane z desek, sklejki szalunkowej lub z szalunków systemowych. Materiał nie ma znaczenia dopóki szalunek jest szczelny i przenosi cały ciężar płynnej mieszanki betonowej. Szczególnie ważne jest solidne wykonanie szalunków podstopnic – zbyt delikatne odkształcają się podczas betonowania.
  6. Klasa stali zbrojeniowej. Klasa zbrojenia odpowiada jego wytrzymałości i musi być zgodna z projektem. Powszechnie stosuje się pręty zbrojenia schodów jako żebrowane klasy A-III lub A-IIIN, Na budowie nie masz możliwości sprawdzenia jakiej klasy są pręty zbrojeniowe, dlatego podczas zamawiania należy żądać od sprzedawcy stali odpowiedniego certyfikatu.
  7. Średnica i ilość prętów zbrojeniowych. Są one dokładnie określone w projekcie. Należy zmierzyć średnicę oraz policzyć ilość prętów zbrojeniowych w każdym biegu, spoczniku oraz sprawdzić ilość prętów startowych.
  8. Kształt i położenie zbrojenia. Z projektu powinien wynikać dokładny kształt gięcia każdego z prętów. Należy zwrócić szczególną uwagę w jaki sposób pręty są wygięte, które stanowią zbrojenie górne, a które zbrojenie dolne oraz w których miejscach pręty są ciągłe a w których łączone. Tutaj nie ma miejsca na odstępstwa i własną inwencję wykonawcy. Niedopuszczalne jest łączenie lub przerywanie prętów w innych miejscach niż przewiduje projekt. Niedopuszczalna jest również zmiana kolejności układania prętów (poprzeczne nad podłużnymi i odwrotnie).
  9. Połączenia prętów zbrojeniowych. Pręty zbrojenia ułożone wzdłuż i w poprzek biegu (spocznika) muszą być ze sobą trwale związane za pomocą drutu wiązałkowego. Powstałą w ten sposób siatka zbrojenia musi być trwale zamocowana w szalunkach. Nic nie może się ruszyć podczas betonowania.
  10. Umiejscowienie zbrojenia w szalunku i otulenie prętów. Zbrojenie nie powinno stykać się z szalunkami. Dla zapewnienia odpowiedniej pracy konstrukcji i ochrony przed korozją trzeba ustawić zbrojenia na podkładkach (lub podwiesić na szalunkach), tak aby zachować odpowiednią grubość otulenia prętów zbrojeniowych. Dokładną wielkość otulenia znajdziesz w projekcie (zwykle 2-3cm).
  11. Czystość zbrojenia i szalunków. Przed przystąpieniem do betonowania szalunki muszą zostać oczyszczone z pozostałości po poprzednich pracach (wióry, ścinki drewniane, kawałki zbrojenia). Podobnie pręty zbrojeniowe muszą być czyste (bez błota, trawy, farby itp.), ale mogą być pokryte rdzawym nalotem.
  12. Klasa betonu. Odpowiada ona za wytrzymałość całego elementu. Do wykonania schodów powinieneś zamówić beton z wytwórni. Jego klasa wytrzymałości będzie potwierdzona odpowiednim certyfikatem przez wytwórcę. Pamiętaj aby o niego poprosić podczas zamawiania lub dostawy mieszanki betonowej.
  13. Przebieg betonowania. Podczas prowadzenia betonowania należy zwrócić uwagę na kilka aspektów takich jak:
    • odpowiednia temperatura otoczenia – betonowanie i wstępna faza wiązania w ujemnej temperaturze jest bardzo złym pomysłem. Stanowczo odradzam takie prace w miesiącach zimowych.
    • przed betonowaniem należy polać obficie wodą szalunek. Dzięki temu woda zarobowa z mieszanki betonowej nie będzie zbyt szybko odciągana.
    • betonowanie elementu trzeba przeprowadzić w całości – trzeba zamówić taką ilość betonu aby w trakcie pracy go po prostu nie zabrakło.
    • zagęszczenie i wygładzenie betonu – zalaną mieszankę betonową trzeba od razu zagęścić za pomocą wibratora buławowego i wyrównać jego górną powierzchnię.
  14. Pielęgnacja betonu. Każdy świeżo wylany beton należy odpowiednio pielęgnować, tzn. dbać aby woda z niego nie odparowywała zbyt szybko. Dobrym rozwiązaniem jest uzgodnienie z wykonawcą, że odpowiedzialność za pielęgnację jest jego obowiązkiem. A najlepszym sposobem pielęgnacji jest przykrycie świeżego betonu folią budowlaną. Dużo więcej na ten temat pisałem w artykule [B022] Ławy fundamentowe.
kontrola wykonania zbrojenia schodów
Kontrola wykonania schodów żelbetowych

Materiały niezbędne do wykonania schodów żelbetowych

Etap zbrojenia i betonowania schodów wymaga zamówienia następujących materiałów:

  • pręty zbrojeniowe gładkie i żebrowane o wytrzymałości i średnicach zgodnych z projektem, drut wiązałkowy;
  • beton z wytwórni o wytrzymałości zgodnej z projektem (opcjonalnie piasek, cement i woda dla betonu wykonywanego na budowie);
  • materiały hydroizolacyjne: masa polimerowo-cementowa lub papa dla hydroizolacji poziomych oraz np. masa polimerowo-bitumiczna dla hydroizolacji pionowych;
  • opcjonalnie, w przypadku gdy szalunki zapewnia Inwestor: deski lub sklejka szalunkowa, przypory, gwoździe, wkręty, kołki montażowe.
schody żelbetowe
Schody po zabetonowaniu

Buduj praktycznie

Najniższa cena

Surowe schody żelbetowe są jednym z najtańszych rozwiązań. Jeśli szukasz oszczędności w budowie domu, to dobrym rozwiązaniem jest wykonanie schodów żelbetowych i korzystanie z nich w stanie surowym. Wykończenie można pozostawić na później.

Najwyższa jakość

Najwyższą jakość schodów żelbetowych uzyskasz przez ich dokładne wykonanie. Przede wszystkim należy sprawdzić wysokości i głębokości stopni, tak aby po wykończeniu uzyskać wszystkie stopnie o takich samych wymiarach.

Jeśli zależy Ci na bardzo dobrym wygłuszeniu to można zastosować pod biegami schodowymi podkładki tłumiące dźwięki. Rozwiązanie to trzeba jednak uwzględnić już na etapie projektowania konstrukcji.

Najkrótszy czas

Najkrótszy czas wykonania schodów można osiągnąć na dwa sposoby. Pierwszy z nich to zastosowanie schodów o konstrukcji drewnianej lub stalowej. Nie opóźniają one prac związanych ze stanem surowym, a sam ich montaż odbywa się zaledwie w kilka dni na etapie wykończenia. Drugim sposobem jest zastosowanie schodów żelbetowych prefabrykowanych. Trzeba je zamontować na etapie SSO i w połączeniu ze stropem z płyt kanałowych mogą znacznie przyspieszyć budowę piętra.

Wybór najlepszego rodzaju schodów dla Ciebie to w dużej mierze kwestia estetyki. Każdy rodzaj ma też swoje wady i zalety, które już poznałeś więc teraz możesz świadomie wybrać te, które najlepiej Ci odpowiadają. Jeśli zdecydowałeś się na schody żelbetowe, to mam nadzieję, że udało mi się pomóc Ci w ich prawidłowym wykonaniu. Na wykończenie przyjdzie czas później. A już po kilku dniach od zabetonowania schodów będzie można po nich chodzić i przystąpić do wykonania kolejnego piętra…

Powodzenia w budowaniu!

budowa w praktyce

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

Budujesz swój dom i chcesz uniknąć błędów?

Nie dowiesz się wszystkiego o budowie z jednego artykułu. Zapisz się na newsletter, a otrzymasz powiadomienia o nowych treściach!



Zapisując się wyrażasz jednocześnie zgodę na otrzymywanie newslettera.