[B050] Strop Vector i Filigran – zamiennik stropu monolitycznego

strop vector filigran

Z tego artykułu dowiesz się:

  • co to jest strop Vector;
  • z jakich elementów składa się taki strop;
  • jakie są wady i zalety stropu Vector;
  • kiedy warto, a kiedy nie warto zastosować taki strop;
  • jak prawidłowo powinien być wykonany strop Vector;

Witaj Inwestorze!

W każdym domu z poddaszem użytkowym niezbędny jest solidny strop. Jakiś czas temu omawiałem różne rodzaje stropu (znajdziesz je tutaj) i wyjaśniałem jak wykonać strop typu Teriva (tutaj). Moim zdaniem jest to rozwiązanie podstawowe, które bardzo dobrze sprawdzi się w wielu przypadkach. A co jeśli strop Teriva jednak nie jest dla Ciebie najlepszym wyborem? Wtedy mamy do wyboru kilka innych technologii, a jedną z nich jest strop typu Vector/Filigran.

Dygresja: Vector czy Filigran?

W tym artykule skupiam się przede wszystkim na stropach typu Vector, czyli mniejszym “bracie” stropu Filigran. Obydwa rodzaje stropów są jednak bardzo podobne, a różnią się przede wszystkim wielkością prefabrykatu. Większy – Filigran – stosowany jest tam, gdzie mamy dostęp do większego dźwigu, a mniejszy – Vector – montuje się za pomocą dźwigu samochodowego HDS. Dlatego w tym artykule będę posługiwał się przede wszystkim nazwą “Vector”, ale te same zasady dotyczą także stropów Filigran.

Co to jest strop Vector?

Strop typu Vector jest połączeniem cech kilku dobrze znanych rodzajów stropów, w szczególności stropu gęstożebrowego typu Teriva i stropu monolitycznego. Podstawowym elementem jest tutaj prefabrykowana płyta żelbetowa o szerokości 60cm i grubości 4cm (w płytach filigran szerokość do 250cm i grubość 5-7cm). Prefabrykaty te mogą być stosowane w stropach o rozpiętości do około 7,5m. Płyta ta pełni kilka funkcji jednocześnie:

  • stanowi dolny szalunek stropu monolitycznego, dzięki temu nie wymaga kosztownego deskowania stropu, wystarczy tylko podparcie;
  • stanowi pomost roboczy na czas prac;
  • płyta zawiera w sobie dużą część zbrojenia dolnego stropu dzięki czemu zmniejsza się ilość prac zbrojarskich na budowie;
  • płyta zawiera zbrojenie za pomocą kratownic, wystających ponad powierzchnię płyty, które stanowi jednocześnie podparcie dla zbrojenia górnego.

Na prefabrykowanych płytach Vector układane jest zbrojenie stropu, a następnie całość zalewana betonem. W efekcie powstaje strop żelbetowy monolityczny o grubości 15cm, 18cm, 20cm lub 24cm. Grubość stropu zależy przede wszystkim od jego rozpiętości oraz projektowanych obciążeń i musi zostać dobrana przez projektanta. W stropie o grubości 24cm czasem stosuje się też wypełnienie styropianowe dla zmniejszenia masy i zmniejszenia zużycia betonu.

strop vector i filigran
widok ogólny prefabrykowanych płyt stropowych (filigran)

Najważniejsze cechy stropu Vector

Stropom Vector można przypisać kilka cech charakterystycznych. Na tle innych rozwiązań wyglądają one następującą:

  • nośność – stropy Vector, Filigran i stropy monolityczne mają bardzo duże możliwości dostosowania swojej wytrzymałości do planowanych obciążeń. Wystarczy dodać zbrojenia lub zwiększyć grubość stropu aby podnieść jego nośność. Jednym słowem można napisać, że dla domów jednorodzinnych nośność ta jest całkowicie wystarczająca.
  • odporność ogniowa – analogicznie jak w przypadku nośności, stropy te mają dobre właściwości pod względem wytrzymałości i szczelności w razie pożaru. Typowe rozwiązania zapewniają odporność REI przez 60 minut, a dla porównania strop Teriva posiada odporność REI 30 minut.
  • izolacyjność akustyczna – jest to jedna z najczęściej przytaczanych zalet stropu Vector w porównaniu do Teriva i płyt kanałowych. Rzeczywiście, pod względem izolacyjności akustycznej stropy monolityczne (w tym Vector) są najlepszym rozwiązaniem. Przykładowo wskaźnik Rw,R (ważony wskaźnik izolacyjności akustycznej) to około: 43dB dla stropu Teriva, 50-52dB dla stropów kanałowych oraz 54-61dB dla stropów Vector (zależnie od grubości).
  • termoizolacyjność, paroprzepuszczalność – z punktu widzenia stropu w domu jednorodzinnym, gdzie po jego obydwu stronach mamy pomieszczenia o podobnym charakterze, właściwości te są mało istotne. Warto jedynie wspomnieć, że wszystkie stropy żelbetowe (gęstożebrowe, monolityczne i prefabrykowane) mają bardzo niskie właściwości termoizolacyjne i w razie potrzeby należy zastosować dodatkową warstwę ocieplenia. Jednocześnie posiadają stosunkowo dobrą paroprzepuszczalność z niewielką przewagą na korzyść stropów Teriva.
  • zdrowe materiały – o aspektach zdrowotnych stropów pisałem już w artykule [B038] Strop nad parterem i nie tylko – który jest najlepszy? do którego Cię zapraszam. W skrócie mogę napisać tylko, że tutaj również nie ma istotnych różnic pomiędzy rodzajami stropów.
  • ciężar stropu – ostatnią, ale ważną cechą stropów Vector jest ich znaczny ciężar wynoszący 375-600kg/m2 zależnie od grubości. Dzięki temu stropy te posiadają tak dobre właściwości akustyczne, ale jednocześnie bardziej obciążają znajdujące się niżej ściany, nadproża i fundamenty. Dla porównania strop Teriva waży około 270kg/m2. Należy mieć to na uwadze przy wprowadzaniu wszelkich zmian w projekcie.

Zalety stropu Vector

Znasz już teoretyczne fakty na temat stropu Vector, więc najwyższy czas przyjrzeć się zaletom jakie wynikają ze wszystkich podanych wyżej właściwości. Oto one:

  • zamiennik dla stropu monolitycznego – w projektach katalogowych popularnym rozwiązaniem zakładanym przez projektantów jest strop żelbetowy monolityczny. Nie zawsze jest to optymalne rozwiązanie, ale za to najbezpieczniejsze z punktu widzenia konstruktora. Jest to najcięższy rodzaj stropu, a więc fundamenty, ściany i nadproża są zaprojektowane dla najtrudniejszego możliwego przypadku. Jednocześnie strop żelbetowy z dwukierunkowym zbrojeniem jest bardzo odporny na wszelkie zmiany. Powiększenie otworu kominowego lub jego niewielkie przesunięcie, zmiana materiału ścianek działowych lub zmiana ich układu zwykle nie wymagają żadnych zmian w samym stropie monolitycznym. Okazuje się, że strop Vector posiada bardzo podobne właściwości i może być stosowany zamiennie ze stropem monolitycznym. Warto tu zauważyć, że zmiana stropu Teriva lub Żerańskiego (czyli lekkich) na strop monolityczny może wymagać zmian w fundamentach, ścianach i nadprożach. Zmiana taka jest możliwa, ale musi być uwzględniona jeszcze przed rozpoczęciem budowy.
  • dowolność ustawienia ścianek działowych i innych dużych obciążeń – stropy gęstożebrowe i kanałowe przystosowane są głównie do przenoszenia obciążeń rozłożonych równomiernie na całej powierzchni. Ustawienie ciężkiej ścianki działowej (szczególnie wzdłuż rozpiętości stropu) lub dużego obciążenia punktowego wymaga zwykle wzmocnienia stropu np. za pomocą żelbetowej belki ukrytej w stropie. Stropy Vector są pod tym względem dużo bardziej “elastyczne”. W wersji ekonomicznej (co nie znaczy złej) stosuje się w nich dodatkowe zbrojenie wzmacniające tylko pod ścianami działowymi (analogicznie jak w Teriva), ale jeśli jeszcze nie znasz ostatecznego położenia ścianek działowych, albo planujesz późniejsze remonty, to projektant może dostosować strop do dowolnego ustawienia ścianek (zwiększy to zużycie zbrojenia).
  • dowolność kształtowania zbrojenia – przypadek rozmieszczenia ścianek działowych o którym pisałem wyżej, to tylko jeden przykład w którym bardzo przydaje się swoboda w kształtowaniu zbrojenia stropu Vector. Dzięki tej właściwości możliwe jest przygotowanie zbrojenia do balkonu, schodów, wykonanie otworu lub belki ukrytej w niemal dowolnym miejscu na stropie, bez żadnych dodatkowych komplikacji. Wszystko odbywa się w obrębie jednego systemu stropowego.
  • dowolność kształtu i podparcia stropu – prefabrykowane płyty Vector produkowane są zawsze na indywidualne zamówienie, a co za tym idzie można je wykonać w niemal dowolnym kształcie. Dzięki temu możliwe jest użycie ich budynku o skomplikowanych kształtach, a nawet można je wykorzystać jako szalunek tracony balkonu lub schodów. Co więcej stropy Vector można podpierać tylko słupami, bez belek i podciągów. Żaden inny strop nie daje takiej swobody i uniwersalności przy zachowaniu względnej prostoty budowy.
  • bardzo małe ugięcia i brak klawiszowania – w stropach monolitycznych, dzięki dwukierunkowemu zbrojeniu wcale nie występuje efekt klawiszowania, a ugięcia stropu są bardzo małe. Strop Vector jest tutaj podobny i dobrze zazbrojony również nie będzie klawiszował.
  • gładkość dolnej powierzchni prefabrykatu – bardzo dobrej jakości dolna powierzchnia stropu Vector powoduje, że nie jest wymagane tynkowanie sufitu, wystarczy tylko szpachlowanie połączeń.

Długi i skomplikowany artykuł? Nie wszystko jest jasne i masz pytania? Zapytaj w komentarzu albo dołącz do Grupy wsparcia na Facebooku!

Wady stropu Vector

Chociaż lista zalet stropu Vector jest naprawdę długa, to nie jest to produkt idealny. Wady nie są duże, ale muszę o nich wspomnieć:

  • koszty budowy – strop Vector zwykle nie jest najtańszym dostępnym rozwiązaniem. Największy koszt przy jego budowie stanowi dodatkowa stal zbrojeniowa i spora ilość nadbetonu. Oszacowanie ostatecznego kosztu takiego stropu jest dość trudne, bo ilość stali w nadbetonie potrafi bardzo mocno różnić się w zależności od rozpiętości, kształtu stropu i dodatkowych obciążeń. Dlatego zawsze budowę i szacowanie kosztów takiego stropu należy rozpocząć od projektu;
  • czas budowy – stropy Vector reklamowane są jako bardzo szybkie w montażu (w kilka godzin można ułożyć strop nad całym domem). Jest to po części prawda, ale nie cała. Do czasu budowy należy przecież koniecznie doliczyć czas potrzebny na dokładne ustawienie podpór montażowych i ich wypoziomowanie. Po ułożeniu samych płyt należy jeszcze wykonać zbrojenie stropu i tutaj też bywa różnie. W podstawowej (ekonomicznej) wersji tego zbrojenia jest stosunkowo mało, więc nie powinno zabrać dużo czasu. Jednak w bardziej skomplikowanych przypadkach, dla mało wprawnej ekipy zbrojenie stropu może zająć nawet kilka dni;
  • wymaga użycia małego dźwigu lub samochodu z HDS – z jednej strony jest to znaczne przyspieszenie prac, jednak trzeba pamiętać, że nie na każdą budowę taki sprzęt wjedzie i nie wszędzie dosięgnie;
  • wysoka masa własna – strop Vector jest ciężki co zwiększa koszty budowy fundamentów, ścian, nadproży itp. Jego zastosowanie musi być przemyślane już na początku budowy.

Strop Vector - warto, czy nie?

Plusy, minusy i najważniejsze cechy stropu Vector mamy już omówione, więc czas odpowiedzieć na pytanie, czy warto zastosować takie rozwiązanie w Twoim domu. Jednym słowem mógłbym napisać: to zależy. Moim zdaniem zalety stropu Vector sprawdzą się szczególnie w przypadkach gdy:

  • bardzo zależy Ci na dobrej izolacyjności akustycznej – ale pamiętaj, że w domu jednorodzinnym dźwięki rozchodzą się nie tylko przez strop, ale też w powietrzu. Dlatego podnosząc izolacyjność akustyczną stropu bądź konsekwentny i zadbaj też o lepsze ściany, drzwi itd.
  • posiadasz strop o bardzo skomplikowanym kształcie – szczególnie w nowoczesnych domach, gdzie mamy do czynienia z podcieniami, balkonami, loggiami, stropem podpartym tylko na słupach, skomplikowanym układem ścian nośnych, itp. Strop Vector daje tutaj bardzo duże możliwości.
  • nie znasz jeszcze przyszłego układu ścianek działowych na stropie – w tym wypadku można zaprojektować strop Vector tak, aby ścianki działowe można było później dowolnie ustawić;
  • w projekcie katalogowym masz zaprojektowany strop monolityczny i nie chcesz tego zmieniać – wtedy strop Vector daje podobne właściwości, ale oszczędza czas i pieniądze na szalunkach;
  • chcesz osiągnąć wizualny efekt surowego betonu na suficie pomieszczenia – strop Vector można pozostawić o surowym wyglądzie, bez wykończenia.

Z drugiej strony strop Vector może nie być najlepszym rozwiązaniem gdy:

  • szukasz najtańszego i najszybszego rozwiązania – nie wierz hasłom reklamowym i zawsze samodzielnie sprawdź co jest najtańsze, zwykle jest to strop z płyt kanałowych;
  • projekt katalogowy zakładał wykonanie innego, lżejszego rodzaju stropu (Teriva, płyty kanałowe) – wtedy zmiana na cięższe rozwiązanie ze stropem Vector jest możliwa, ale wymaga sprawdzenia nośności ścian, fundamentów i nadproży. Nie podejmuj tej decyzji samodzielnie, bez konsultacji z projektantem.

Projektowanie stropu Vector

Kiedy zdecydujesz się na zastosowanie stropu Vector w swoim domu to powinieneś wiedzieć, że za jego projekt w całości jest odpowiedzialny wytwórca stropu. Powinien on w porozumieniu z projektantem Twojego domu samodzielnie zaprojektować cały strop. Dla Ciebie najważniejsze jest, abyś otrzymał kompletną dokumentację w której musi znajdować się: schemat ułożenia prefabrykowanych płyt, rysunek zbrojenia dolnego oraz rysunek zbrojenia górnego. Dokumentację trzeba zawsze rozpatrywać łącznie z pozostałymi rysunkami konstrukcyjnymi nadproży, podciągów, wieńców, słupów, itp.

Elementy składowe stropu Vector

Wiesz już, że podstawowym elementem stropu Vector jest prefabrykowana płyta żelbetowa, ale oczywiście nie jest to jedyny element. Poniżej przedstawiam Ci listę pozostałych ważnych składowych stropu i omawiam na co warto zwrócić uwagę.

Pracując na budowach ciągle spotykam się z tymi samymi błędami. Ty możesz ich łatwo uniknąć. Po prostu zapisz się na newsletter i pobierz darmowy ebook!

Dodatkowo otrzymasz 10 plików pomocnych przy budowie domu i powiadomienia o nowych artykułach!



Zapisując się wyrażasz jednocześnie zgodę na otrzymywanie newslettera.

Ostatnia warstwa muru i wieńcowe kształtki szalunkowe

Stropy Vector mogą opierać się na murze na kilka różnych sposobów o których pisałem w artykule [B039] Jak prawidłowo wykonać strop gęstożebrowy i nie tylko. Dla przypomnienia są to: podmurówka z cegły, podlewka betonowa lub kształtki szalunkowe. Żeby nie omawiać tych możliwości ponownie, przyjmijmy, że wybierzesz najbardziej popularny wariant z kształtkami szalunkowymi. Jest to dobre rozwiązanie i w typowych przypadkach nie warto “kombinować”. Pamiętaj jedynie, aby kształtki posiadały odpowiedni certyfikat potwierdzający ich wytrzymałość i zostały zaakceptowane przez projektanta.

Oparcie prefabrykatu na murze

Gdy mur jest już gotowy na przyjęcie prefabrykowanych płyt, należy zadbać, aby zostały one prawidłowo ułożone. Tutaj znów mamy możliwość wyboru spośród dwóch wariantów:

  1. Wariant podstawowy – w standardzie płyty Vector zakończone są “na gładko” czyli bez wystających prętów zbrojenia podłużnego. W takim wypadku płyta musi opierać się na murze (kształtce szalunkowej) na minimum 6cm, a zalecaną głębokością oparcia jest 10cm. Projektant może też narzucić inne głębokości oparcia, zależnie od materiału z jakiego wykonana jest ściana. Znając głębokość oparcia należy odpowiednio dopasować rozmiary wieńca, tak aby bez problemu mieścił się pomiędzy kształtką szalunkową, a prefabrykatem.
  2. Wariant opcjonalny – w szczególnych przypadkach projektant może przewidzieć zakończenie płyt z wystającym z nich zbrojeniem podłużnym. Taki zabieg bardzo dobrze zespala płytę z wieńcem i umożliwia zmniejszenie głębokości oparcia nawet do 1,5cm, chociaż praktyczne minimum wynosi 3cm. Wariant ten bardzo poprawia rozkład obciążeń ze stropu na ścianę i sprawdzi się szczególnie w sytuacjach, gdy płyta opierana jest bezpośrednio na murze (bez podmurówki lub kształtek szalunkowych) oraz gdy płyta opiera się na belkach i podciągach betonowych jednocześnie ze stropem. Oczywiście ostateczną decyzję podejmuje projektant.
płyty stropu vector
Płyty stropowe (filigran) zakończone "na gładko"
płyty filigran
Płyty stropowe (filigran) z wystającym zbrojeniem

Praktyczna porada

Niezależnie od tego, czy stosujesz kształtki szalunkowe, czy opierasz płytę Vector bezpośrednio na murze, warto nałożyć na krawędź muru nieco zaprawy. Chodzi o to, aby wyrównać drobne niedoskonałości muru i uszczelnić to połączenie. Dzięki temu płynna mieszanka betonowa nie będzie wypływała po ścianie. Jednocześnie zaprawy nie powinno być zbyt dużo, bo płyta nie może się na niej opierać jak na elemencie nośnym.

Podparcie stropu na czas budowy

Przed przystąpieniem do montażu prefabrykatów należy pamiętać o jeszcze jednej rzeczy. Płyty Vector stanowią szalunek tracony na czas betonowania i jednocześnie podest roboczy, ale wymagają one solidnego podparcia, ponieważ same z siebie nie posiadają wystarczającej nośności. Dlatego przed montażem należy przygotować solidne stemple i belki podporowe, na których (oprócz na ścianach) będą opierały się płyty. Rozstaw podpór tymczasowych powinien określić projektant stropu (zwykle od 1,5m do 2,0m) zależnie od planowanej grubości i rozpiętości stropu. Podpory te umożliwiają też wypoziomowanie stropu lub nadanie mu tzw. ujemnej strzałki ugięcia, czyli “ugięcia w górę”. Wstępne wygięcie stropu spowoduje, że po jego wykonaniu i zdjęciu podpór ugnie on się i “wyprostuje”. Wielkość odwrotnej strzałki ugięcia zależy ponownie od rozpiętości i grubości stropu i oczywiście ją również określa projektant. Zwykle stosuje się ją w stropach o rozpiętości powyżej 6m.

Ostatnią, ale równie ważną sprawą dotyczącą podparcia stropu jest odpowiednia wytrzymałość podpór. Zgodnie z tym co pisałem wcześniej, ciężar stropu Vector waha się w granicach 375-600kg/m2, a do tego należy jeszcze doliczyć ciężar pracujących wyżej ludzi. Tutaj nie ma miejsca na oszczędności i półśrodki, a za bezpieczeństwo i wytrzymałość podparcia odpowiada kierownik budowy.

Zbrojenie stropu Vector

Zgodnie z tym co pisałem wcześniej, strop typu Vector i Filigran jest rozwiązaniem bardzo uniwersalnym i daje wiele możliwości w zakresie kształtowania zbrojenia. Stąd stopień skomplikowania zbrojenia stropu waha się od bardzo prostego, zaledwie kilku dodatkowych prętów, aż po bardzo złożone zbrojenie dołem i górą.

Zbrojenie główne

Pisząc o zbrojeniu głównym, mam na myśli te pręty zbrojeniowe, które są odpowiedzialne za nośność stropu jako całości. Zwykle są to pręty dolne rozłożone na całej (lub prawie całej) rozpiętości stropu oraz zbrojenie górne nad podporami (ścianami, podciągami). Z założenia strop Vector w swojej podstawowej formie posiada większość zbrojenia głównego dolnego zatopione w prefabrykowanej płycie. Minimalizuje to ilość prac i ryzyko błędów na budowie. Jednocześnie zbrojenie górne stanowi wystająca ponad powierzchnię prefabrykatu stalowa kratowniczka z pojedynczym prętem i na tym koniec. W przypadku, gdy strop jest bardziej skomplikowany, to konstruktor może zaprojektować dodatkowe pręty dolne lub górne. W takim wypadku dolne zbrojenie zwykle jest prostopadłe do płyty i układa się je bezpośrednio na powierzchni prefabrykatu. Górne zbrojenie układa się w razie potrzebny na kratowniczkach.
zbrojenie dolne stropu
Dodatkowe, poprzeczne zbrojenie dolne

Zbrojenie dodatkowe przeciw zarysowaniu i skurczowi nad podporami

Jeśli zbrojenie nad podporą (nad ścianą, podciągiem, itp.) nie jest wymagane ze względu na nośność stropu, to i tak konieczne jest tam zastosowanie niewielkiego zbrojenia ze względu na zarysowanie. Chodzi o to, że strop zwykle lekko pęka górą, nad podporami i potrzebujemy niewielkiej ilości zbrojenia, które ma temu zapobiegać, ale nie pełni funkcji konstrukcyjnej i nie odpowiada za nośność stropu. Może to być czasem mylące dla osoby nie wprawionej, ale wyjaśnienie wszelkich wątpliwości co do ilości i rozmieszczenia zbrojenia musi zawierać projekt. Wracając do stropów Vector: w podstawowym wariancie zbrojenie przeciw zarysowaniu jest bardzo uproszczone i składa się zwykle z tylko jednego pręta zamocowanego do górnej części kratowniczki i zakotwionego w wieńcu. Alternatywnie zbrojenie to można wykonać w postaci małych siatek zbrojeniowych, analogicznie jak miało to miejsce w przypadku stropu gęstożebrowego

zbrojenie górne stropu filigran
Dodatkowe zbrojenie górne prefabrykatów (filigran)

Pozostałe zbrojenie stropu

Oprócz wyżej wymienionych rodzajów zbrojenia z jakimi mamy do czynienia w stropach Vector i Filigran, mamy również szereg innych możliwości: zbrojenie wieńca, belki ukryte, belki wymianu, żebro rozdzielcze, zbrojenie wokół otworów, zbrojenie balkonów i wsporników, pręty startowe. Każdy z tych rodzajów zbrojenia wykonuje się na prefabrykowanej płycie i w dokładnie ten sam sposób jaki omawiałem przy okazji stropów gęstożebrowych. Szczegółowy opis możesz znaleźć w artykule [B039] Jak prawidłowo wykonać strop gęstożebrowy i nie tylko.

zbrojenie wokół kominów
Przykład zbrojenia stropu vector/filigran przy otworach kominowych

Instalacje w stropie

Strop na płycie prefabrykowanej, podobnie jak stropy w pełni monolityczne, umożliwia ukrycie niektórych instalacji w grubości betonu. Niestety takie rozwiązanie ma jedną, istotną wadę: do takich instalacji nie będzie można już nigdy się dostać, albo dostęp będzie bardzo trudny. Dlatego w praktyce odradzam stosowania instalacji zatopionych w betonie stropu.

Beton stropu

Ostatnim składnikiem stropu Vector jest beton, a właściwie nadbeton, wylewany na płycie prefabrykowanej. Tak, czy inaczej, jest to bardzo ważny element “spinający” zbrojenie prefabrykatu i dodatkowe zbrojenie górne, zbrojenie wieńców, itp. Dlatego kluczowa jest tutaj grubość betonu i jego klasa. Beton musi w całości zakrywać górne zbrojenie i zapewnić prętom minimum 2cm otuliny. Całkowita grubość stropu pod żadnym pozorem nie może być mniejsza niż ta przewidziana w projekcie.

Wylana mieszanka betonowa, powinna zostać zagęszczona i wygładzona. Im dokładniejszą powierzchnię uda się uzyskać, tym lepiej dla późniejszych prac, np. układania styropianu pod posadzką.

Na koniec przypominam o konieczności pielęgnacji betonu, tzn. zapobieganiu szybkiemu odparowywaniu wody. Beton potrzebuje jej do prawidłowego wiązania, a brak wody powoduje pęknięcia. Dlatego zależnie od warunków pogodowych konieczne jest zwilżanie powierzchni stropu, albo nawet zakrycie go w całości folią.

Kontrola prawidłowego wykonania stropu Vector

Strop typu Vector jest pewnego rodzaju rozwiązaniem systemowym, w którym wszystkie prace muszą być wykonane nie tylko zgodnie z projektem budowlanym, ale też zgodnie z wytycznymi producenta systemu. Podstawowym dokumentem niezbędnym przy kontroli stropu jest właśnie instrukcja producenta i projekt wykonawczy stropu, który musisz otrzymać wraz z prefabrykatami.

Uwaga

Strop jest bardzo ważnym elementem konstrukcyjnym budynku, a zbrojenie jest jedną z prac ulegających zakryciu. Oznacza to, że podstawowym obowiązkiem kierownika budowy jest odbiór zbrojenia, potwierdzony wpisem do dziennika budowy. Bez tego nie można przystąpić do betonowania! Mimo to zachęcam Cię do samodzielnego sprawdzenia prac związanych z wykonaniem stropu, a pomocna będzie Ci w tym poniższa lista.

  1. Poziomość ostatniej warstw muru – bezpośrednio na ostatniej warstwie muru, albo na kształtkach szalunkowych układane będę prefabrykowane płyty stropowe. Dlatego wymagane jest jej bardzo dokładne  wypoziomowanie. Na nierównej powierzchni płyty będą się “bujały” albo ułożą się nierówno i powstaną uskoki na połączeniach. Wszelkie nierówności na suficie z płyt prefabrykowanych jest bardzo trudno ukryć bo nie będzie on tynkowany. Jedyną możliwością jest wtedy wykonanie sufitu podwieszonego z płyt GK.
    Przed rozpoczęciem montażu stropu należy zatem sprawdzić poziomość i równość górnej powierzchni muru (kształtek szalunkowych) przy pomocy poziomicy o długości minimum 1m (najlepiej 2m i więcej) albo przy pomocy poziomicy laserowej. Niestety producenci nie precyzują tutaj żadnych wytycznych co do maksymalnych dopuszczalnych odchyłek, ale praktyka pokazuje, że najważniejszy jest całkowity brak uskoków na płaszczyźnie oparcia płyt. Maksymalne dopuszczalne wielkości odchyłek można przyjąć takie same jak opisałem w artykule [B033] Murowane ściany nośne parteru.
  2. Jakość kształtek szalunkowych. W połączeniu ze stropem Vector najczęściej stosuje się kształtki z keramzyto-betonu. Przenoszą one bardzo duże obciążenie od stropu na ściany, dlatego muszą mieć odpowiednią wytrzymałość. Podczas ich zamawiania pamiętaj aby uzyskać certyfikat potwierdzający ich wytrzymałość, czyli tzw. Deklarację właściwości użytkowych. Nie stosuj produktów, które nie mają żadnych dokumentów!
  3. Elementy systemu stropowego. Upewnij się, że na budowę dotarły wszystkie elementy zgodnie z projektem i zamówieniem. Sprawdź ilość i długość płyt oraz ewentualnie uszkodzenia jakie mogły powstać w trakcie transportu. Razem ze stropem koniecznie powinieneś otrzymać też projekt konstrukcyjny stropu.
  4. Oparcie płyt prefabrykowanych na ścianie. Minimalna długość oparcia płyt na murze zależy od sposobu zbrojenia końca płyty. Dla płyt bez wystającego zbrojenia absolutne minimum to 6cm (zalecane 10cm), a dla płyt z wystającym zbrojeniem podłużnym minimum wynosi 1,5cm (zalecane 3cm). Płyty warto układać na cienkiej warstwie zaprawy, dzięki temu unikniemy wypływów świeżego betonu na ściany poniżej.
    Pamiętaj: płyt nie można opierać na ścianach działowych i kominach! Należy zachować 2-3cm luzu od tych elementów.
  5. Rozstaw podpór montażowych. Płyty Vector i Filigran mają zbyt małą wytrzymałość aby samodzielnie utrzymać ciężar zbrojenia i świeżego nadbetonu. Dlatego na czas budowy, do momentu osiągnięcia pełnej wytrzymałości (około miesiąca), należy podeprzeć prefabrykaty za pomocą belek drewnianych i tzw. stempli (słupków drewnianych lub stalowych) Schemat podparcia, czyli maksymalny rozstaw podpór zależy od rozpiętości stropu i grubości nadbetonu i koniecznie musi być określony w wytycznych producenta stropu. Zwykle jest to 1,5-2,0m.
    Podpory montażowe służą jednocześnie do dokładnego wypoziomowania dolnej powierzchni stropu (można je kontrolować za pomocą poziomicy laserowej). Przy stropach o rozpiętości powyżej 6m zalecane jest lekkie “wybrzuszenie” środkowej części belek stropowych do góry, czyli wykonanie tzw. ujemnej strzałki ugięcia. Dzięki temu po zdjęciu podpór strop ugnie się lekko, a jego dolna powierzchnia wyrówna się do poziomu. Wielkość ujemnego ugięcia, zależną od rozpiętości stropu, znajdziesz również w instrukcji producenta lub w projekcie.
    Uwaga: Stemple drewniane lub systemowe podpory stropowe są narzędziem dlatego najlepiej umów się z wykonawcą, aby to on zapewnił je na budowie.
  6. Układanie płyt prefabrykowanych. Płyty mogą mieć różne długości, szerokości i kształty, dlatego podczas układania należy szczególnie dopilnować, aby każda trafiła na swoje miejsce. Płyty trzeba układać szczelnie, tzn. tak aby przylegały do siebie. Jeżeli powstaną duże szczeliny między płytami, trzeba będzie je dodatkowo szalować (uszczelniać) przed betonowaniem.
kontrola wykonania stropu vector
Kontrola prawidłowego wykonania stropu vector
  1. Klasa stali zbrojeniowej. Klasa stali zbrojeniowej musi być dokładnie taka jak określono w projekcie ponieważ przekłada się bezpośrednio na wytrzymałość całego stropu. Powszechnie stosuje się pręty zbrojenia głównego jako żebrowane klasy A-III lub A-IIIN, a pręty strzemion (gładkie lub żebrowane) niższej klasy A-I. Klasy stali trudno sprawdzić na budowie, a więc najlepszą metodą jest zażądanie od dostawcy stali odpowiedniego certyfikatu. Upewnij się, że go otrzymałeś tuż po (albo przed) dostawie materiału na budowę.
  2. Zbrojenie wieńca stropu. Można powiedzieć, że wieniec jest belką ukrytą w grubości stropu, wykonaną nad wszystkimi ścianami nośnymi. Zazwyczaj składa się z czterech prętów głównych fi12 i strzemion fi6 w rozstawie maksymalnie 25cm. Dokładny układ zbrojenia na pewno znajdziesz w projekcie. Szalunek wieńca stanowi z np. kształtka szalunkowa. Poza tymi drobnymi różnicami, kontrolę wykonania wieńców przeprowadzisz dokładnie tak samo jak miało to miejsce w przypadku nadproży monolitycznych. Szczegóły znajdziesz w artykule: [B034] Otwory okienne i drzwiowe, nadproża, podciągi. Narożniki i przecięcia się wieńców nad ścianami nośnymi należy zbroić dodatkowymi prętami w kształcie litery „L”. Dokładnie tak samo jak było to wykonywane w narożach zbrojenia ław fundamentowych. Szczegóły znajdziesz w artykule: [B022] Ławy fundamentowe.
  3. Zbrojenie dolne stropu. Zależnie od wytycznych projektu strop Vector może wymagać dodatkowego zbrojenia dolnego wzdłuż lub (najczęściej) w poprzek płyt stropowych. Układa się je na powierzchni prefabrykatu i koniecznie należy sprawdzić: średnicę, ilość i rozstaw tego zbrojenia, jeszcze przed przystąpieniem do dalszych prac.
  4. Zbrojenie żebra rozdzielczego – w podstawowej wersji jest to bardzo proste zbrojenie, składające się zaledwie z dwóch prętów (dolnego i górnego leżącego na kratowniczkach) o średnicy min. 10mm. Pręty te ułożone są prostopadle do prefabrykatów i połączone strzemionami w kształcie litery “S” w rozstawie maksymalnie 30cm. Maksymalny rozstaw żeber rozdzielczych wynosi 2m. Oczywiście w projekcie stropu mogą być podane bardziej szczegółowe wytyczne i to właśnie według nich należy skontrolować ten rodzaj zbrojenia.
  5. Zbrojenie górne – tutaj w podstawowym rozwiązaniu zbrojenie stropu Vector jest bardzo proste i występuje tylko nad podporami jako pręty o średnicy min. 10mm. Zbrojenie nad podporami (ścianami) występuje w trzech wariantach:
    • zbrojenie wzdłuż prefabrykatów nad ścianami zewnętrznymi – minimum 1 pręt w kształcie litery “L”, zachodzący na wieniec, co 60cm;
    • zbrojenie wzdłuż prefabrykatów nad ścianami wewnętrznymi – ilość, rozstaw i rozmieszczenie zbrojenia zawsze dobrane indywidualnie w projekcie;
    • zbrojenie prostopadle do prefabrykatów nad ścianami zewnętrznymi – minimum 1 pręt w kształcie litery “L”, zachodzący na wieniec, co 60cm;
    • Niezależnie od podanych wyżej wytycznych zbrojenie górne może być również zaprojektowane w inny sposób, np. za pomocą siatek. Jest to szczególnie ważne w stropach o dużych rozpiętościach i nietypowych kształtach, oraz w stropach z balkonami. Układ zbrojenia koniecznie należy sprawdzić zgodnie z Twoim indywidualnym projektem.
  6. Pręty startowe. Na etapie zbrojenia stropu należy sprawdzić co i w jaki sposób będzie wykonywane w późniejszych etapach. Często zachodzi potrzeba, aby z wieńca wystawić pręty startowe do ściany kolankowej lub trzpienia żelbetowego. Z płyty stropowej wystawia się czasem zbrojenie do biegu schodowego lub balkonu. Sprawdź to koniecznie jeszcze przed betonowaniem.
  7. Ciągłość zbrojenia. Pręty i siatki zbrojeniowe często trzeba łączyć na długości. Miejsca łączeń nie mogą być przypadkowe, a czasem są nawet niedopuszczalne. Jeśli projekt nie precyzuje miejsc połączeń, to należy stosować się do ogólnej zasady: prętów nie łączy się w miejscach, gdzie beton jest rozciągany (nad podporami górą, w środku rozpiętości stropu dołem). Samo połączenie wykonuje się układając pręty na zakład o długości minimum 50cm.
  8. Połączenia prętów zbrojeniowych. Wszystkie pręty zbrojeniowe stykające się ze sobą (zbrojenie główne ułożone w dwóch kierunkach, zbrojenie główne i strzemiona) muszą być ze sobą solidnie połączone za pomocą drutu wiązałkowego.
  9. Zbrojenie wokół otworów. Narożniki otworów w stropie, takich jak otwory na kominy, otwory na klatkę schodową oraz wszelkie narożniki wewnętrzne należy zbroić dodatkowymi prętami ukośnymi. Ilość i długości prętów powinny być określone w projekcie. Jako minimum stosuje się po dwa pręty fi12 długości 1m w każdym narożu.
  10. Czystość zbrojenia i płyt stropowych. Przed przystąpieniem do betonowania stropu szalunki oraz powierzchnia stropu prefabrykowanego muszą zostać oczyszczone z pozostałości po poprzednich pracach (wióry, ścinki drewniane, kawałki zbrojenia). Podobnie pręty zbrojeniowe muszą być czyste (bez błota, trawy, farby itp.), ale mogą być pokryte rdzawym nalotem.
  11. Klasa betonu. Klasa betonu określona w projekcie (zwykle C20/25, dawniej oznaczane jako B25) odpowiada za wytrzymałość całego stropu i musi być potwierdzona odpowiednim certyfikatem przez wytwórnię betonu. Pamiętaj aby o niego poprosić podczas zamawiania lub dostawy mieszanki betonowej. Przy zamawianiu betonu warto też podać jego konsystencję: plastyczną oraz maksymalne uziarnienie 16mm. Dzięki temu beton dokładnie wypełni wszystkie przestrzenie pomiędzy zbrojeniem.
  12. Grubość stropu. Zachowanie odpowiedniej grubości nadbetonu jest kluczowe aby zapewnić wymaganą wytrzymałość stropu. Przed betonowaniem upewnij się, że szalunki i kształtki szalunkowe są wystarczająco wysokie, sprawdź, czy docelowy poziom betonu został właściwie wyznaczony.
  13. Kontrola przebiegu betonowania. Podczas prowadzenia betonowania należy zwrócić uwagę na kilka aspektów takich jak:
    • przed betonowaniem należy polać wodą cały strop prefabrykowany i szalunki. Dzięki temu woda z mieszanki betonowej nie będzie zbyt szybko odciągana;
    • odpowiednia temperatura otoczenia – betonowanie i wstępna faza wiązania nie mogą odbywać się w temperaturze ujemnej;
    • betonowanie trzeba przeprowadzić w całości – należy zamówić taką ilość betonu aby w trakcie pracy go po prostu nie zabrakło. Nie wolno betonować stropu na dwa razy;
    • betonowanie należy prowadzić tak, aby mieszanka betonowa była równomiernie rozprowadzana po powierzchni stropu i nie gromadziła się nadmiernie w jednym miejscu;
    • zagęszczenie i wygładzenie betonu – zalany beton trzeba od razu zagęścić za pomocą wibratora buławowego lub łaty wibracyjnej. Równie ważne jest wyrównanie górnej powierzchni stropu. Im bardziej uda się go wyrównać, tym lepiej dla późniejszych etapów budowy: układania ocieplenia i wylewania posadzki.
  14. Pielęgnacja betonu. Świeżo wylaną mieszankę betonową należy odpowiednio pielęgnować, tzn. dbać aby woda z niego nie odparowała zbyt szybko. Dobrym rozwiązaniem jest uzgodnienie z wykonawcą, że odpowiedzialność za pielęgnację jest jego obowiązkiem. Najlepszym sposobem pielęgnacji jest przykrycie świeżego betonu folią budowlaną. Dużo więcej na ten temat pisałem w artykule [B022] Ławy fundamentowe.
Kontrola prawidłowego wykonania stropu vector
Kontrola prawidłowego wykonania stropu vector

Zadanie dla Inwestora

Kontrola wykonania stropu Vector, a szczególnie bardziej złożonego stropu Filigran, może być dość trudna dla początkującego Inwestora. Jeśli nie czujesz się na siłach, aby samodzielnie kontrolować wykonawcę, to nic nie szkodzi. Obowiązkiem kierownika budowy jest sprawdzenie każdej pracy ulegającej zakryciu, w tym sprawdzenie zbrojenia przed zabetonowaniem stropu.

Niezależnie od tego, czy samodzielnie chcesz kontrolować wykonawcę (co tak, czy inaczej zalecam), czy też będziesz wymagał tego w całości od kierownika budowy, to mam dla Ciebie trzy porady:

  • wymagaj od dostawcy systemu stropowego, kształtek szalunkowych, stali i betonu certyfikatów potwierdzających wytrzymałość;
  • umów się z wykonawcą, że zapewnienie szalunków i stempli jest po jego stronie;
  • umów się z wykonawcą, aby to on zajął się pielęgnacją betonu.
wiązanie zbrojenia
Wiązanie zbrojenia stropu

Materiały niezbędne do wykonania stropu

Jeśli samodzielnie zamawiasz materiały do budowy domu lub dokładnie kontrolujesz wykonawcę, to na etapie wykonania stropu Vector możesz posiłkować się następującą listą potrzebnych materiałów:

  • wieńcowe kształtki szalunkowe;
  • zaprawa murarska workowana lub cement, piasek, woda i wapno do murowania kształtek szalunkowych;
  • kompletny system stropowy – dla stropu typu Vector są to tylko prefabrykowane płyty stropowe;
  • pręty zbrojeniowe żebrowane i gładkie, drut wiązałkowy;
  • beton z wytwórni;
  • opcjonalnie do wykonania szalunków potrzebne są: deski lub sklejka szalunkowa, stemple, podpory, gwoździe, wkręty, kołki montażowe, pianka montażowa;
  • opcjonalnie do wykonania podparcia stropu potrzebne są belki podpierające i słupki drewniane lub podpory stalowe.

Myślisz, że podane tu informacje mogą się jeszcze komuś przydać? Udostępnij je!

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on whatsapp
WhatsApp
Share on email
Email

Na tym kończę omawianie stropu typu Vector, który w ostatnich latach coraz bardziej zyskuje na popularności w Polsce. Przedstawiłem Ci wszystkie wady i zalety tego rozwiązania, a jeśli chcesz je porównać z bardzo popularnym stropem typu Teriva, to zapraszam Cię do artykułu [B039] Jak prawidłowo wykonać strop gęstożebrowy i nie tylko. Mam nadzieję, że teraz już bez cienia wątpliwości dasz radę wybrać najlepsze rozwiązanie dla siebie.

A jeśli masz własne przemyślenia, doświadczenia lub pytania dotyczące stropu Vector, to zapraszam Cię do napisania komentarza poniżej!

Powodzenia w budowaniu!

budowa w praktyce

2 komentarzy do “[B050] Strop Vector i Filigran – zamiennik stropu monolitycznego

  1. A jak wyglada temat rekuperacji przy zastosowaniu tego typu stropu? Czy producent po zapoznaniu się z projektem rekuperacji wykonuje na miejscu gotowe otwory czy po założeniu stropu inwestor musi sam wykonywać drogie odwierty na rekuperacje?

    1. Witaj Michał!
      Producent może wykonać otowry pod rekuperację. Po prostu trzeba to z nim uzgodnić odpowiednio wcześniej.
      Pozdrawiam

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

Witaj Inwestorze!

Na budowach i w projektach ciągle widzę te same, powtarzające się błędy. Ty nie musisz ich popełniać. Przecież możesz zapisać się na newsletter i pobrać darmowy ebook!

Oprócz niego dostaniesz 10 innych przydatnych plików i przypomnienia o nowych artykułach!



Zapisując się wyrażasz jednocześnie zgodę na otrzymywanie newslettera.