[B046] Wstępne krycie dachu cz. 3/3 – Kontrola wykonania deskowania i wstępnego krycia

ZDJĘCIE: www.labc.co.uk

Artykuł, który właśnie czytasz to trzecia i ostatnia część obszernego kompendium wiedzy o wstępnym kryciu dachu.

W pierwszej części omówiłem:

  • jakie funkcje pełni wstępne krycie dachu;
  • w jaki sposób woda próbuje dostać się do Twojego domu;
  • w jaki sposób można wykonać wstępne krycie dachu;
  • w jakich przypadkach warto zastosować pełne deskowanie dachu;
  • czy lepiej pokryć dach papą czy membraną;
  • jakie zalety ma papa a jakie membrana;

W drugiej części wyjaśniałem:

  • jak dobrać wysokość szczeliny wentylacyjnej;
  • jakie drewno zastosować do pełnego deskowania dachu;
  • jakich gwoździ użyć do mocowania elementów na dachu;
  • jaką papę wybrać do wstępnego krycia dachu;
  • jaką membranę wybrać do wstępnego krycia dachu;

W trzeciej części wyjaśniam jak prawidłowo wykonać:

  • pełne deskowanie dachu;
  • pokrycie z papy;
  • pokrycie z membrany dachowej;
  • kontrłaty.

Witaj Inwestorze!

W ostatnich dwóch artykułach (część 1, część 2) poświęciłem wiele uwagi ważnym decyzjom dotyczącym wstępnego krycia dachu. Czy lepsza jest papa czy membrana? Czy deskować dach czy nie? Pomogłem Ci też w wyborze najlepszych materiałów: papy, membrany, drewna, gwoździ itp. Ale na tym jeszcze nie koniec. Teraz trzeba to wszystko poskładać razem tak, aby działało prawidłowo. Dlatego w tym artykule opowiem Ci w jaki sposób sprawdzić pracę wykonawcy i na jakie ważne detale należy zwrócić uwagę aby uniknąć błędów.

Kontrola prawidłowego wykonania deskowania

Wykonanie deskowania na dachu nie jest trudne ani dla wykonawcy, ani dla sprawdzającego. Mimo wszystko, już tradycyjnie, podaję Ci listę rzeczy na które należy zwrócić uwagę:

  1. Jakość i wytrzymałość drewna. Deski użyte do wykonania deskowania muszą być przede wszystkim suche (maksymalna wilgotność 18%). Jest to szczególnie istotne jeżeli planujesz wstępne krycie dachu za pomocą papy. Zwykle projekt nie stawia deskom wymagań co do klasy wytrzymałości i wtedy nie ma też potrzeby aby sprzedawca wystawił deklarację właściwości użytkowych i znakował tarcicę znakiem CE. Jeżeli jednak projekt wymaga, aby deski miały określoną klasę wytrzymałości, to trzeba traktować je tak samo jak drewno konstrukcyjne na więźbę dachową. Skorzystaj wtedy z listy kontrolnej o której pisałem w artykule [B043] Więźba dachowa cz. 2/2 – drewno, łączniki i wykonanie. Minimalna zalecana grubość desek to 24mm (chyba, że projekt mówi inaczej), a szerokość to 10cm do 15cm. Górna powierzchnia desek nie może mieć oblin (oflisów) ani tym bardziej kory.
  2. Jakość płyt na deskowanie. Jeżeli planujesz wykonać deskowanie dachu z płyt OSB lub sklejki, to ich dokładny rodzaj i grubość powinny być określone w projekcie. Upewnij się po prostu, że na budowę dotarł ten materiał, którego potrzebujesz. Jako normowe minimum stosuje się płyty o grubości 22mm i 25mm dla rozstawu krokwi 80cm i 100cm. Ponadto należy stosować płyty OSB typu 4 (o podwyższonej odporności na wodę). W przypadku sklejki zalecana jest również wodoodporna (a nie suchotrwała).
  3. Zabezpieczenie drewna w miejscach widocznych. Impregnacja desek suszonych nie jest zwykle potrzebna. Wyjątkiem może być tu konieczność zabezpieczenia p.poż. w sytuacjach gdy dom znajduje się bardzo blisko innego. Taka sytuacja powinna być jasno wskazana w projekcie.
    Jeżeli planujesz użyć desek jednocześnie jako widocznej podbitki to warto zastosować tu deski frezowane na “pióro-wpust” i pomalowane przed przybiciem.
  4. Gwoździe. Do mocowania deskowania należy stosować gwoździe ocynkowane gładkie. Ilość gwoździ potrzebna do przybicia jednego końca deski o szerokości do 16cm zawiera poniższa tabela:

*mapę stref obciążenia wiatrem możesz zobaczyć klikając tutaj.

Dla deskowania z płyt należy proporcjonalnie zwiększyć ilość gwoździ.

Nie wszystko jest jasne i masz wątpliwości? Zapytaj w komentarzu albo dołącz do Grupy wsparcia na Facebooku!

  1. Przybicie gwoździ. Wszystkie gwoździe na deskowaniu muszą być całkowicie wbite. Nie można dopuścić do sytuacji, gdy łby wystają ponad powierzchnię deskowania, bo prowadzi to do uszkodzenia wstępnego krycia.
  2. Zapewnienie przepływu pary wodnej. W rozwiązaniu z pełnym deskowaniem i bezpośrednio na nim ułożoną membraną paroprzepuszczalną należy zadbać, aby również samo deskowanie było przepuszczalne dla pary. W tym celu stosuje się deski o szerokości 10-11cm i układa je ze szczelinami około 0,5cm. W przypadku deskowania z płyt należy nawiercić w płytach otwory. Ilość, wielkość i rozstaw otworów powinien być określony przez projektanta. Bez obliczeń można bezpiecznie przyjąć, że powierzchnia otworów powinna wynosić około 5% powierzchni dachu (np. 62 otwory fi32mm na 1m2).
    W przypadku krycia dachu papą, gdy szczelina wentylacyjna znajduje się pod deskowaniem, a jej wylot znajduje się w kalenicy to należy pozostawić tam otwartą szczelinę szerokości około 5-6cm.
  3. Dokładność deskowania pod papę. W przypadku deskowania pod papę należy układać deski szczelnie, “na styk”, na przylgę (frezowany zakład) lub pióro-wpust. Szczeliny między deskami nie powinny być większe niż 2mm i nie dopuszcza się otworów po sękach większych niż 20mm.
  4. Sposób układania desek. Naturalne drewno kurczy się i rozszerza pod wpływem zmian wilgotności powietrza. Te wahania rozmiarów są różne w każdym kierunku (wzdłuż, w poprzek i w kierunku promieniowym do słojów drewna). W efekcie nawet deski suszone mogą się wypaczać i prostować na dachu wraz ze zmianą pór roku czyli temperatury i wilgotności powietrza. Stąd zalecane jest układanie desek z zachowaniem odpowiedniego układu słojów – stroną dordzeniową do góry. Dzięki temu deski wypaczając się nie tworzą ostrych krawędzi na styku desek. Wszystko wyjaśnia poniższy rysunek.
    Czoła dwóch stykających się na jednej krokwi desek należy układać z dylatacją około 2-3mm.
  5. Sposób układania płyt. Płyty (OSB lub sklejka) należy układać dłuższym bokiem równolegle do okapu. Wszystkie połączenia płyt muszą znajdować się na krokwiach z zachowaniem 5mm luzu. Niedopuszczalne jest pozostawienie swobodnych, przewieszonych krawędzi płyt bez podparcia. Płyty w kolejnych rzędach należy mocować “na mijankę”.
  6. Ochrona przed zawilgoceniem. Prace na budowie najlepiej zorganizować tak, aby deskowanie zostało jak najszybciej przykryte za pomocą papy lub membrany. Jest to szczególnie ważne przy produktach drewnopochodnych, takich jak sklejka czy płyta OSB.
pełne deskowanie dachu
Kontrola prawidłowego wykonania deskowania dachu

Kontrola prawidłowego wykonania wstępnego krycia z papy

Wstępne krycie dachu papą to jedna z najbardziej popularnych w Polsce metod. Niestety pojawia się tu wiele błędów wynikających z niewiedzy wykonawców i podejścia “zawsze się tak robi”. Wiele wątpliwości wynika również z faktu, że papy są przeznaczone przede wszystkim do krycia dachów płaskich za pomocą 2-3 warstw. Krycie dachu stromego w jednej warstwie jest paradoksalnie nietypowym zastosowaniem dla papy i producenci pap nie dają tutaj wielu wytycznych. Mimo wszystko, przy kontrolowaniu wstępnego krycia z papy, należy kierować się następującymi punktami:

  1. Rodzaj papy. Upewnij się, że na budowę dotarła dokładnie taka papa jaką potrzebujesz (podkładowa lub nawierzchniowa, grubość, rodzaj asfaltu, rodzaj osnowy). Wszystkie rodzaje pap z jakimi możesz się spotkać opisałem w poprzednim artykule [B045] Wstępne krycie dachu cz. 2/3 – Dobór papy, membrany, drewna i gwoździ.
  2. Sposób magazynowania papy. Rolki papy na czas transportu i na budowie należy magazynować w pozycji pionowej i w zacienionym miejscu. Ułożenie na płasko spowoduje zniekształcenia rolek.
  3. Rodzaj gwoździ. Sprawdź, czy wykonawca stosuje odpowiednie gwoździe. Jeżeli dach będzie wkrótce pokryty kontrłatami i docelowym pokryciem, to wystarczą gwoździe papowe o długości około 5mm mniejszej niż grubość deskowania. Jeżeli papa ma pozostać głównym pokryciem na dłuższy czas, to lepiej zastosować gwoździe z podkładką. Do mocowania papy nie należy stosować zszywek dekarskich.
  4. Temperatura powietrza. Papy można układać przy temperaturach powietrza powyżej +5°C (chyba, że producent dopuszcza niższe temperatury). Układanie papy w temperaturze niższej niż dopuszczalna, może powodować jej pękanie.
  5. Wilgotność podłoża (deskowania). Przed przystąpieniem do pokrycia deskowania papą, należy upewnić się, że deski lub płyty są suche. Dopuszczalna wilgotność desek wynosi 18%. Jeżeli papą zostaną pokryte mokre deski, to istnieje duże ryzyko zawilgocenia i zagrzybienia materiału. Jest to szczególnie ważne w porze jesienno-zimowej, gdy woda z drewna odparowuje bardzo wolno.
  6. Kolejność układania papy. Pasy papy układa się zawsze rozpoczynając od okapu do kalenicy (z dołu do góry). Tylko w ten sposób można prawidłowo wykonać wszystkie zakłady. Pierwszy pas papy powinien luźno wystawać kilka centymetrów poza najniższą deskę w strefie okapu. Umożliwi to późniejsze wykonanie całej strefy okapowej wraz z rynną i pozostałymi detalami.
  7. Kierunek układania papy. W dachach o nachyleniu mniejszym niż 10%, pasy papy należy układać prostopadle do okapu. Dzięki temu na zakładach nie tworzą się małe “progi” dla wody i możliwy jest swobodny spadek. Dla dachów o nachyleniu większym niż 10%, pasy papy należy układać równolegle do okapu.
  8. Połączenia papy na zakład. Arkusze papy należy łączyć ze sobą na zakłady. Papy wierzchniego krycia mają w tym celu specjalnie przygotowane pasy bez posypki. Szerokość zakładu podłużnego powinna być dokładnie taka jak szerokość przygotowanego pasa, zwykle jest to 8-10cm. Szerokość zakładów poprzecznych powinna wynosić 12-15cm. Na kolejnych pasach papy, zakłady poprzeczne powinny być przesunięte względem siebie o około 50cm.
  9. Układanie papy w koszu. W koszach dachowych, papę należy układać z zakładem poprzecznym wynoszącym 40-50cm lub ułożyć dodatkowy pas papy wzdłuż kosza.
  10. Układanie papy termozgrzewalnej bez zgrzewania. Papa termozgrzewalna zabezpieczona jest przed sklejaniem się od spodu za pomocą cienkiej folii. Przy układaniu takiej papy “na sucho”, czyli bez zgrzewania warto taką folię oderwać, szczególnie na krawędziach dachu. Pomoże to w lekkim sklejeniu się pasów papy między sobą. Luźne fragmenty folii potrafią też hałasować gdy wiatr dostanie się pomiędzy główne pokrycie, a papę.
  11. Wentylowana kalenica. W dachu krytym papą szczelina wentylacyjna znajduje się pod deskowaniem i musi mieć zapewniony wylot powietrza w kalenicy. Dlatego w kalenicy musi zostać szczelina w deskowaniu szerokości około 5-6cm, a papa nie może zakrywać tej szczeliny.
  12. Mocowanie papy do deskowania. W przypadku papy, która ma służyć tylko jako wstępne krycie i będzie jedynie chwilowo narażona na działanie wiatru, to do jej mocowania można zastosować gwoździe papowe bez podkładki. Minimalna ilość gwoździ to 3szt. na 1 metr bieżący. Jeżeli papa ma być narażona na działanie wiatru przez dłuższy czas, to należy stosować gwoździe z podkładką. Dodatkowo należy zwiększyć ilość gwoździ do 6szt./1mb na wszystkich krawędziach dachu (na szerokości 1m od krawędzi) i do 9szt./1mb na wszystkich narożach (w kwadratach 1x1m). Gwoździe można przybijać tylko pod zakładami papy, czyli w miejscach, które będą potem zakryte. Po pokryciu całego dachu żaden gwóźdź na połaci nie może być widoczny! Każdy widoczny gwóźdź to potencjalne miejsce przecieku. Jedynym miejscem, gdzie można dopuścić widoczne gwoździe, to sama kalenica, gdzie nie będzie już zakładów papy.
  13. Zgrzewanie papy. W miejscach, gdzie konieczne jest ułożenie papy w dwóch warstwach i mocowanie przez zgrzewanie, należy zwrócić uwagę na prawidłowe wykonanie zgrzewów. Zakłady drugiej warstwy papy nie mogą znajdować się w tych samych miejscach co zakłady pierwszej warstwy. Samo zgrzewanie wymaga nieco wprawy od wykonawcy. Papa musi być dobrze rozgrzana aby przykleiła się do spodniej warstwy i na zakładach, ale nie może być przegrzana bo spowoduje to stopienie się osnowy. Prawidłowy zgrzew można poznać po tym, że masa asfaltowa wypływa na połączeniach na szerokość około 5-10mm. Brak wypływu świadczy o zbyt małym rozgrzaniu papy. “Pomarszczenie” papy świadczy o zbyt mocnym przegrzaniu papy.
  14. Obróbki wokół kominów, attyk i otworów. Na każdym dachu szczególnie wrażliwymi miejscami są otwory do kominów, dachówek wentylacyjnych i połączenia dachu z attykami. Wszystkie te miejsca powinny zostać wykończone w taki sposób, aby woda miała swobodny odpływ w dół i nie tworzyła nigdzie zastoin. Jest to szczególnie istotne w przypadku kominów, gdzie konieczne jest wykonanie tzw. odboi, czyli małych spadków na deskowaniu, tuż powyżej komina. Szczelność w tych miejscach należy zapewnić przez zgrzewanie papy – nawet jeżeli cała połać jest mocowana za pomocą gwoździ.
    Papa zawsze powinna zachodzić na pionową powierzchnię komina lub attyki i tam być zgrzana (a powierzchnia komina/ściany równa i zagruntowana). Samo przejście musi być zaokrąglone, tak aby papa nie złamała się w narożu. Do zaokrąglenia należy zastosować klin o boku minimum 3cm z drewna lub wełny mineralnej. Przejścia przez papę dla dachówek wentylacyjnych należy wykonać z użyciem specjalnych kołnierzy uszczelniających do pap termozgrzewalnych.
    Bardzo dokładny opis i zdjęcia wykonania detali wokół komina, attyki i innych przejść przez papę znajdziesz w instrukcji układania pap ICOPAL (rozdział 3). Możesz ją pobrać klikając tutaj.

Sekcja komentarzy i dostęp do zamkniętej grupy na FB dostępne są tylko dla subskrybentów wersji PREMIUM.

Witaj Inwestorze!

Na budowach i w projektach ciągle widzę te same, powtarzające się błędy. Ty nie musisz ich popełniać. Przecież możesz zapisać się na newsletter i pobrać darmowy ebook!

Oprócz niego dostaniesz 10 innych przydatnych plików i przypomnienia o nowych artykułach!



Zapisując się wyrażasz jednocześnie zgodę na otrzymywanie newslettera.